Ban hành nghị quyết xử lý nợ thuế để minh bạch nguồn thu ngân sách

(TCT online) - Đó là quan điểm của đại biểu Quốc hội Thạch Phước Bình, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Trà Vinh khi trả lời phỏng vấn Tạp chí Thuế xung quanh dự thảo nghị quyết của Quốc hội về khoanh tiền nợ thuế, xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp NSNN.
 
 
Dự thảo nghị quyết về khoanh tiền nợ thuế, xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp đối với người nộp thuế không còn khả năng nộp ngân sách dự kiến được Quốc hội biểu quyết thông qua vào cuối kỳ họp này. Ông đánh giá như thế nào về sự cần thiết của việc ban hành nghị quyết?
 
Qua nghiên cứu tờ trình của Chính phủ, báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính Ngân sách và dự thảo nghị quyết, tôi cho rằng, nguyên nhân chính của nợ thuế không còn khả năng nộp vào ngân sách chủ yếu do người nộp thuế đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự, DN tự giải thể, nhưng không thực hiện được; người nộp thuế bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc không còn hoạt động. Trong khi đó, pháp luật về quản lý thuế hiện hành có quy định tiền phạt chậm nộp là 0,03% mỗi ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp. Tuy đây là chế tài xử lý cần thiết, nhưng khi áp dụng với các chủ thể không còn khả năng nộp thuế đã dẫn đến làm tăng số nợ thuế không còn khả năng thu hồi. Luật Quản lý thuế hiện hành đã quy định 3 trường hợp được xóa nợ thuế. Tuy nhiên, thực tế số nợ thuế được xóa rất thấp, trong khi đó các khoản nợ thuế đều bị tính tiền chậm nộp, dẫn đến số nợ đọng thuế không có khả năng thu hồi ngày càng tăng qua các năm. Mặc dù những khoản nợ thuế này thuộc về NSNN nhưng đó lại là những con số ảo không thu được. Vì thế, đề xuất cho phép khoanh nợ gốc, xóa tiền chậm nộp, tiền phạt chậm nộp sẽ tạo cơ chế pháp lý để xử lý dứt điểm tiền thuế nợ, tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp tồn tại lâu năm không còn khả năng thu. Đây là việc làm cần thiết để minh bạch nguồn thu, cân đối ngân sách, đồng thời giảm gánh nặng quản lý cho cơ quan thuế, vì không còn đối tượng để thu các khoản nợ này.
 
Bên cạnh đó, việc đề xuất khoanh nợ gốc, xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp là chủ trương đúng và kịp thời để hỗ trợ việc đưa Luật Quản lý thuế số 38 mà Quốc hội mới thông qua tại kỳ họp trước, có hiệu lực từ ngày 1/7/2020 phát huy hiệu quả. Nói cách khác, dự thảo nghị quyết còn có ý nghĩa quan trọng hơn trong việc giải quyết những tồn đọng để luật thuế mới được triển khai đồng bộ, thông suốt. Ngoài ra, việc chủ động xóa nợ đối với người nộp thuế đã chết, người bị tòa án tuyên bố đã chết, mất tích hoặc mất năng lực hành vi dân sự, bị thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, tai nạn bất ngờ hoặc gặp những tình huống bất khả kháng, còn thể hiện tính nhân văn của Nhà nước. 
 
Ngoài đề xuất 7 trường hợp được khoanh nợ gốc, xóa tiền phạt chậm nộp, tiền chậm nộp, dự thảo nghị quyết đã quy định rõ các biện pháp xử lý. Ông có đồng tình với các đề xuất này?
 
Dự thảo nghị quyết đã làm rõ các vấn đề tôi đặc biệt quan tâm đó là đối tượng được đề xuất khoanh nợ, xóa nợ. Các trường hợp được đề xuất đều là những đối tượng không còn khả năng nộp ngân sách, do nhiều yếu tố khách quan. Đặc biệt, với người cung ứng hàng hóa, dịch vụ thanh toán bằng vốn NSNN nhưng chưa được thanh toán, nên không có nguồn nộp kịp thời, dẫn đến phát sinh số tiền nợ thuế. Với những đối tượng này thì quy định tại nghị quyết chính là chủ động giải quyết những bất cập trong sử dụng vốn NSNN. Bên cạnh đó, các biện pháp xử lý nợ thuế đã được quy định đầy đủ, minh bạch tại Điều 5 dự thảo nghị quyết. Điều này cho phép tránh được việc lợi dụng chính sách để trục lợi, đồng thời cho thấy, Bộ Tài chính đã rất cẩn trọng khi soạn thảo nghị quyết. Vì vậy, tôi đồng tình với những biện pháp và từng điều kiện xử lý nghị quyết đã đưa ra.
 
Đối với việc phân cấp thẩm quyền khoanh nợ, xóa nợ cho Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài chính, Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan, Chủ tịch UBND tỉnh được nêu trong dự thảo nghị quyết, về cơ bản đã đảm bảo đúng nguyên tắc, đúng quy định tại Luật Quản lý thuế sửa đổi số 38. Tuy nhiên, để tăng tính ràng buộc, tránh tình trạng khoanh nợ, xóa nợ tràn lan, cần quy định trách nhiệm và chế tài xử lý cá nhân có thẩm quyền cao hơn để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Mặt khác, cần quy định về kiểm toán khi đã hoàn thành nhiệm vụ này để đảm bảo minh bạch, công khai. 
 
Với đối tượng là người đã chết cũng cần làm rõ thêm, bởi thực tế có trường hợp người chết, nhưng DN vẫn còn người thừa kế pháp lý, nghĩa là DN vẫn tồn tại. Trong trường hợp này, DN vẫn phải có trách nhiệm nộp thuế. Cụ thể là người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản theo quy định tại Điều 615 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại, trừ trường hợp người thừa kế từ chối nhận di sản thì các trường hợp còn lại đều phải có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thay người để lại di sản. Tuy nhiên, việc thực hiện nghĩa vụ trả nợ thuế này chỉ nằm trong phạm vi do người chết để lại, không ảnh hưởng đến tài sản chung của vợ chồng hay của hộ gia đình. 
 
Một trong những nguyên tắc của nghị quyết là tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế. Vậy, khi nghị quyết được thông qua, ông có kỳ vọng gì về vấn đề này? 
 
Mục tiêu quan trọng của nghị quyết không chỉ là xử lý, khắc phục triệt để số nợ đọng không còn khả năng nộp NSNN đã tồn tại qua nhiều năm, không để dây dưa kéo dài, mà còn hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho những người nộp thuế có phát sinh nợ do gặp thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hoả hoạn, tai nạn bất ngờ. Chính vì vậy, nếu nghị quyết được thông qua sẽ giúp đối tượng được xử lý có thể yên tâm phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh tốt hơn. Còn với ngành thuế sẽ giải quyết dứt điểm nợ dây dưa, kéo dài nhiều năm, giảm tải được nhân lực, chi phí cho công tác quản lý.
 
Tất nhiên, khi ban hành nghị quyết này không phải đương nhiên các đối tượng được xóa nợ thuế, mà phải căn cứ vào từng hồ sơ, từng trường hợp, điều kiện cụ thể để xem xét xóa phần chậm nộp tiền, phần tiền chậm nộp phạt của người nộp thuế. Việc xem xét phải đảm bảo có sự giám sát chặt chẽ của cơ quan, ban, ngành có liên quan theo như quy định cụ thể tại Điều 7 của dự thảo nghị quyết.
 
Xin cảm ơn ông!
Thúy Nga (thực hiện)

Tin mới

Các tin khác