Những nhà tài trợ đặc biệt cho Cách mạng Việt Nam

(TCT online) - Họ là những doanh nhân tiêu biểu đã tự nguyện cống hiến toàn bộ tài sản cho cách mạng, góp phần tạo nên nguồn tổng lực vô cùng to lớn, quý báu, thiết thực phục vụ công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng đất nước thời kỳ đầu gian khó.
 
 
Doanh nhân Trịnh Văn Bô và 5.147 lượng vàng ủng hộ cách mạng
 
Ông Trịnh Văn Bô và vợ là Hoàng Thị Minh Hồ là những chủ nhân của hiệu Phúc Lợi, chuyên kinh doanh tơ lụa lớn ở số nhà 48 Hàng Ngang, Hà Nội. Không chỉ nổi tiếng về sự thành đạt, hai ông bà còn khiến giới kinh doanh phải kính nể khi luôn tham gia việc thiện ngay từ những năm trước Cách mạng Tháng Tám. Gia đình ông bà Bô đã ủng hộ 100 chiếc tiểu để chôn cất hài cốt di dời nghĩa trang Nghĩa Dũng (Hà Nội); ủng hộ những người bị bom Mỹ, Nhật sát hại ở Đông Khê, Thất Khê (Lạng Sơn); ủng hộ nạn nhân lũ lụt ở Hưng Yên… với số tiền lớn theo truyền thống gia đình.
 
Chân dung vợ chồng doanh nhân Trịnh Văn Bô                 Ảnh: TL
 
Đặc biệt, ông bà đã ủng hộ cho quỹ Đảng 85.000 đồng Đông Dương. Đến ngày Tổng khởi nghĩa, hai vợ chồng doanh nhân Hà Thành đã tích cực tham gia Ban vận động “Quỹ độc lập”, trực tiếp ủng hộ 200.000 đồng, đồng thời vận động được thêm 1 triệu đồng. Trong “Tuần lễ vàng” gây Quỹ độc lập, ông bà đã tham gia Ban vận động, tự nguyện góp thêm 117 lạng vàng và vận động ủng hộ thêm 1000 lượng vàng nữa. Khi bế mạc Tuần lễ vàng, cũng chính hai ông bà đã bỏ ra 12.000 đồng Đông Dương mua 100 vé dự liên hoan bên hồ Hoàn Kiếm để mời đại biểu thương gia Hà Nội đến tham dự và quyên góp cho quỹ Tuần lễ vàng. Sau phần liên hoan, ông bà Bô còn tổ chức bán đấu giá một bức ảnh Bác Hồ và thu được 1,58 triệu đồng Đông Dương. Như vậy, tổng tiền quy ra vàng mà gia đình doanh nhân Trịnh Văn Bô ủng hộ cách mạng là 5.147 lượng vàng. Hơn thế, gia đình ông bà đã góp phần bảo vệ lãnh tụ Hồ Chí Minh và một số cán bộ cao cấp của Đảng đi về, làm việc tại chính ngôi nhà của gia đình, mà không xảy ra sự cố nào.
 
Kể cả ngôi nhà 48 Hàng Ngang ông bà Bô cũng đã hiến cho Cách mạng, là nơi Bác Hồ và các đồng chí Nguyễn Lương Bằng, Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp… khi từ chiến khu Việt Bắc về Hà Nội. Đây cũng là nơi Bác Hồ đã viết Tuyên ngôn Độc lập và sau này được xếp hạng di tích lịch sử.
 
Doanh nhân Đỗ Đình Thiện tài trợ cả nhà máy in tiền cho Chính phủ
 
Ông Đỗ Đình Thiện và vợ là những chiến sỹ cách mạng lão thành, đã từng bị giam cầm và kiên cường không khai báo trước uy vũ của kẻ thù trong các nhà tù của thực dân Pháp. Bằng kinh nghiệm của bản thân, và tổ chức Đảng, ông bà Thiện đã nhận thức sâu sắc rằng để làm cách mạng, tiền không phải là yếu tố quyết định nhưng có tiền sẽ có thêm điều kiện để nuôi sống gia đình, có cơ hội giúp đỡ đồng chí, đồng bào, ủng hộ Đảng. Do đó, sau khi được ra tù, ông bà Thiện đã chọn con đường làm kinh tế và trở thành nhà tư sản lớn ở Hà Nội với cửa hàng buôn tơ lụa Cát Lợi nổi tiếng ở 54 Hàng Gai, là chủ Nhà máy dệt Gia Lâm, chủ đồn điền Chi Nê (Hoà Bình).
 
Doanh nhân Đỗ Đình Thiện                                           Ảnh: TL
 
Cuối năm 1943, sau khi được cử phụ trách công tác tài chính của Đảng, đồng chí Nguyễn Lương Bằng nhận bàn giao quỹ của Trung ương Đảng chỉ có 24 đồng Đông Dương. Nhờ vận động được một số gia đình có cảm tình với cách mạng ở nội thành Hà Nội, quỹ đã thu gom được một số vốn kha khá, trong đó nổi bật nhất là gia đình ông Đỗ Đình Thiện, đã ủng hộ 30.000 đồng Đông Dương. Chỉ mấy tháng sau, khi gặp ông Nguyễn Tạo, vừa vượt ngục từ Buôn Mê Thuật ra, ông bà Thiện lại tiếp tục nhờ chuyển cho quỹ Đảng thêm 20.000 đồng Đông Dương nữa.
 
Sau Cách mạng Tháng Tám, sự đóng góp của ông bà Thiện luôn là thường xuyên, khi có việc cần đến. Ông bà đã ủng hộ Quỹ độc lập 10 vạn đồng Đông Dương, ủng hộ Tuần lễ vàng 100 lượng vàng. Trong cuộc bán đấu giá chân dung Hồ Chủ tịch tại Hà Nội để ủng hộ kháng chiến, ông Thiện đã thắng đấu với giá một triệu đồng Đông Dương và tổ chức đám rước chân dung Bác về tặng Uỷ ban hành chính TP. Hà Nội để cổ vũ lòng kính yêu của nhân dân với lãnh tụ. Đến khi Chính phủ lâm thời gặp nhiều khó khăn do thiếu cơ sở in giấy bạc, chính ông Thiệu lại bỏ tiền túi ra mua Nhà in Taupin của một nhà tư sản Pháp, thuộc loại hiện đại nhất để hiến cho Chính phủ có được nhà in tiền riêng. Cuối năm 1946, đề phòng chiến tranh giữa ta và Pháp xảy ra, Hồ Chủ tịch cho phép tìm địa điểm mới để di chuyển Nhà in Taupin ra khỏi Hà Nội. Một lần nữa, gia đình ông Thiện đã nhượng đồn điền cà phê của mình tại Chi Nê (Hoà Bình) để Bộ Tài chính đặt nhà máy in tiền ở đây với nhiều điều kiện hoạt động thuận lợi như kho, nhà xưởng, hệ thống điện nước. Trước đây, đồn điền này đã được vợ chồng ông Thiện mua của một chủ người Pháp với giá tương đương 2000 lượng vàng.
 
Sau khi thám thính biết được đây là nơi in giấy bạc của Chính phủ Việt Nam, ngày 22/02/1957, giặc Pháp đã cho máy bay đến ném bom, làm hư hỏng nhà ở và các kho cà phê của ông bà Thiện. May mắn thay, với tinh thần cảnh giác cao, máy móc nhà in chỉ bị hư hỏng chút ít và giấy bạc in được bảo đảm an toàn. Sau biến cố đó, địa điểm nhà máy in bạc phải chuyển lên Tuyên Quang. Gia đình ông Thiện cũng lên Việt Bắc và ông Thiện được đồng chí Nguyễn Lương Bằng mời làm Giám đốc trưởng Nhà máy cơ khí Trần Hưng Đạo, là cơ sở sản xuất của cơ quan tài chính trung ương Đảng mới được xây dựng và mang bí danh là ông Hai Chi (ông Hai ở đồn điền Chi Nê). Với chức vụ mới, ông Thiện đã tình nguyện không nhận lương tháng, để góp tiền cho công cuộc kiến thiết đất nước những ngày đầu gian khó.
Huỳnh Huy Quế
 

Gửi bình luận


Mã bảo mật