Dịch Covid -19: Tác nhân chính khiến tốc độ giải ngân vốn ODA bị chậm

(TCT Online) - Nhiệm vụ hoàn thành giải ngân kế hoạch đầu tư công, trong đó bao gồm cả nguồn vốn vay nước ngoài (ODA) và vay ưu đãi của giai đoạn 2016-2020 đang đặt vào năm 2020. Thế nhưng, diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 đã trở thành tác nhân chính ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn vay ODA và vay ưu đãi. Đây là chia sẻ của đại diện các bộ, ngành tại “Hội nghị với các bộ, ngành về giải ngân vốn đầu tư ODA 8 tháng đầu năm” do Bộ Tài chính tổ chức ngày 26/8.

 

7 bộ, ngành xin trả hơn 4.000 tỷ đồng

 

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà cho biết, đến nay sau hơn 2 tháng có chỉ đạo sát sao và quyết liệt từ các cấp, ngành, tỷ lệ giải ngân vốn ODA và vay ưu đãi đã có nhiều tiến bộ, ước đến hết tháng 8 đạt 21,64% dự toán giao. Bên cạnh đó, các bộ, ngành vẫn đang tiếp tục thực hiện theo kế hoạch năm 2019 với giá trị 2.420 tỷ đồng. Mặc dù, tỷ lệ giải ngân nguồn vốn vay ODA so với tháng trước có khá hơn, nhưng vẫn rất thấp, và thấp hơn mức bình quân chung về giải ngân vốn đầu tư phát triển của năm 2020.

 

Về nguyên nhân khiến tốc độ giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài chậm được ông Hoàng Hải, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoai (Bộ Tài chính) chỉ ra là do tác động của dịch Covid-19. Các dự án sử dụng vốn vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài chịu tác động của đại dịch Covid-19 nặng nền hơn so với các dự án trong nước do hầu hết các hoạt động sư dụng vốn vay ODA và vay ưu đãi đều gắn với yếu tố nước ngoài từ khâu nhập máy móc, thiết bị cho đến huy động chuyên gia, nhân công, nhà thầu nước ngoài, tư vấn giám sát…

 

Bên cạnh đó, là các vướng mắc liên quan đến thủ tục điều chỉnh dự án. Theo ông Hải, do việc thực hiện dự án của bộ, ngành, ban quản lý dự án chậm nên có dự án đã xin điều chỉnh thời gian giải ngân; một số dự án khác muốn sử dụng vốn dư. Tính từ đầu năm đến nay đã có 9hiệp định vay của các bộ, ngành đã phải làm thủ tục gia hạn, điều chỉnh với nhà tài trợ.

 

Theo quy định, việc gia hạn khoản vay hay bất kỳ điều chỉnh nào của dự án đều gắn liền với điều chỉnh chủ trương đầu tư, trong khi quá trình điều chỉnh chủ trương đầu tư thường phức tạp và kéo dài dẫn đến việc một số dự án dù đã được bố trí vốn nhưng vẫn không thể rút do chưa hoàn thành thủ tục. Hơn nữa, bên cạnh việc giải ngân theo kế hoạch 2020, thì các bộ, ngành còn phải thực hiện giải ngân song song kế hoạch vốn 2019; chậm hoàn chứng từ đối với các khoản Chính phủ Việt Nam đã nhận nợ với nhà tài trợ nước ngoài…cũng là những nguyên nhân khiến tốc độ giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn ODA bị chậm.

 

Đáng chú ý, tại hội nghị, đại diện 7 bộ, ngành đã xin hoàn trả số vốn lên đến 4.099 tỷ đồng do không giải ngân được. Trong đó, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xin hoàn trả 1.800 tỷ đồng; Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam là 1.135 tỷ đồng; các bộ, ngành khác xin trả lại  từ 87 đến 500 tỷ đồng.

 

Chia sẻ về vấn đề này, theo đại diện Bộ Giao thông Vận tải, đến hết tháng 8, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nói chung của Bộ đã đạt 51% kế hoạch, trong đó, vốn ODA là 41,7%. Mặc dù, tỷ lệ giải ngân cao hơn so với bình quân chung cả nước, song nếu so với kế hoạch được giao thì chưa như kỳ vọng đặt ra. Các dự án của Bộ Giao thông Vận tải có đặc điểm là đều cần có sự tham gia tư vấn, thiết kế… của các chuyên gia nước ngoài.

 

Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, đến nay, nhiều chuyên gia nước ngoài không thể sang Việt Nam đã làm ảnh hưởng đến công tác hoàn thiện thủ tục đấu thầu và kéo theo các khâu sau đó. Từ đó, dẫn tới việc giải ngân bị chậm so với tiến độ đề ra. Bộ Giao thông Vận tải cam kết thực hiện hết kế hoạch vốn được giao. Theo đó, Bộ sẽ đưa nội dung giải ngân vốn vào công tác đánh giá chất lượng chủ đầu tư, ban quản lý dự án; đồng thời gắn tiến độ giải ngân vốn với trách nhiệm cá nhân.

 

Điều chuyển vốn dự án không có khả năng giải ngân

 

Để đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn vay nước ngoài, Thứ trưởng Trần Xuân Hà đề nghị các bộ, ngành rà soát lại khả năng giải ngân vốn từ nay đến cuối năm. Dự án nào không có khả năng giải ngân thì cần trình cấp có thẩm quyền để trình Thủ tướng cắt, giảm, điều chuyển vốn. Ngược lại, những dự án có khả năng dùng vốn nhiều hơn dự toán được giao, nếu trong phạm vi điều chỉnh của bộ, ngành thì báo cáo bộ trưởng để điều chỉnh. Mặt khác, Thứ trưởng Hà cũng yêu cầu các bộ, ngành chỉ đạo sát sao các ban quản lý dự án thực hiện nhanh các khâu từ khâu giải phóng mặt bằng đến đấu thầu, ký hợp đồng, thanh toán, giải ngân...

 

 

Với các dự án phải điều chỉnh chủ trương đầu tư, các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Thủ tướng xem xét điều chỉnh, trên cơ sở đó, Bộ Tài chính sẽ đàm phán với nhà tài trợ điều chỉnh hiệp định vay trình các cấp có thẩm quyền quyết định. Đồng thời, phối hợp với Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại, Kho bạc Nhà nước, các nhà tài trợ trong giải quyết các thủ tục giải ngân rút vốn, hoàn lại chứng từ theo quy định.

 

Đối với các bộ, ngành, địa phương giải ngân xong nguồn vốn từ năm 2019 trở về trước, nhưng chưa được quyết toán, Bộ Tài chính đã có ý kiến gửi các bộ, ngành rà soát, đề nghị soát số liệu sớm để báo cáo Thủ tướng Chính phủ đưa số này vào dự toán 2020 để tất toán, xử lý dứt điểm. 

 

Thứ trưởng Trần Xuân Hà cho biết, hàng tháng, Bộ Tài chính sẽ cùng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, các bộ, ngành rà soát tình hình giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài để làm rõ những khó khăn vướng mắc và hướng giải quyết triệt để nhất để báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Thứ trưởng Trần Xuân Hà mong có sự cộng tác các bộ, ngành, để xử lý khó khăn vướng mắc trong giải ngân vốn đầu tư công nói chung và nguồn vốn ODA và vay ưu đãi nói riêng một cách triệt để nhất.

 

Bài, ảnh: Hương Quỳnh

 

 

 

Gửi bình luận


Mã bảo mật