Cơ quan thuế có thể nộp đơn yêu cầu toà án mở thủ tục phá sản đối với DN, để có cơ sở khoanh, xoá nợ thuế

(TCT Online) - Góp ý vào dự thảo thông tư quy định hồ sơ và trình tự, thủ tục xử lý nợ theo Nghị quyết số 94/2019/QH14 của Quốc hội, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đề xuất hướng giải quyết trong trường hợp không các giấy tờ để xác nhận người đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự để khoanh, xoá nợ.

Theo dự thảo, trong trường hợp không có giấy chứng tử, giấy báo tử, bản án, quyết định của Toà án, cơ quan thuế đề nghị UBND cấp xã hoặc công an cấp xã xác nhận một người đã chết, đã mất tích hoặc đã mất năng lực hành vi dân sự

Mặc dù vậy, do không có quy định rõ nên UBND cấp xã và công an cấp xã hiện không có chức năng và năng lực để xác nhận. Cùng với đó, Bộ luật Dân sự quy định Toà án có chức năng tuyên bố một người đã chết, đã mất tích, đã mất năng lực hành vi dân sự, chứ không giao chức năng này cho các cơ quan khác. Do đó, việc yêu cầu UBND cấp xã hoặc công an xã xác nhận là không khả thi. Khi các cơ quan này từ chối xác nhận thì cũng không có cách nào xử lý.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự, khi một cá nhân nợ thuế mà chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự thì cơ quan thuế cũng được coi là “người có quyền, lợi ích liên quan” nên cơ quan thuế cũng có quyền yêu cầu Toà án tuyên bố người đó đã chết, đã mất tích, đã mất năng lực hành vi dân sự. Quy trình này mặc dù có thể sẽ kéo dài hơn so với xác nhận của UBND hoặc công an cấp xã, nhưng sẽ là phù hợp với quy định của Bộ luật Dân sự, có quy định chặt chẽ về trách nhiệm và thủ tục của Toà án, và giảm rủi ro pháp lý khi xác nhận không chính xác. 

Do đó, VCCI cho rằng, trong trường hợp chưa có giấy báo tử, giấy chứng tử (hoặc giấy tờ thay thế theo Nghị định 123 về hộ tịch) hoặc các quyết định của Toà án tuyên bố một người đã chết, đã mất tích hoặc đã mất năng lực hành vi dân sự, dự thảo có thể quy định theo hướng cơ quan thuế nộp đơn yêu cầu Toà án ra tuyên bố người đó đã chết, đã mất tích hoặc đã mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật dân sự và tố tụng dân sự.

Ngoài ra, đối với trường hợp doanh nghiệp phá sản, dự thảo quy định trường hợp doanh nghiệp đã có quyết định thụ lý phá sản hoặc đã có đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản thì sẽ được đưa vào hồ sơ để khoanh nợ, xoá nợ. Tuy nhiên, sẽ có rất nhiều trường hợp doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản nhưng không làm đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Điều này có thể khiến cho cơ quan thuế không có cơ sở để thực hiện các thủ tục tiếp theo.

Theo quy định của Luật Phá sản, cơ quan thuế cũng được coi là một chủ nợ của doanh nghiệp và có quyền yêu cầu mở thủ tục phá sản nếu doanh nghiệp nợ thuế quá 3 tháng. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định hướng dẫn các cơ quan thuế theo hướng, nếu doanh nghiệp lâm vào tình trạng phá sản thì cơ quan thế nộp đơn yêu cầu toà án mở thủ tục phá sản đối với DN, để có cơ sở khoanh nợ, xoá nợ thuế.

Minh Huệ