Ngành hải quan xây dựng đề án quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới

(TCT Online) - Trước thách thức với những vấn đề trong quản lý khi thương mại điện tử phát triển, Tổng cục Hải quan đang xây dựng đề án quản lý thương mại điện tử xuyên biên giới đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu. 

 

Yêu cầu này xuất phát từ thực tiễn phát triển thương mại điện tử tại Việt Nam cũng như để thực hiện Quyết định 1254/QĐ-TTg về việc phê duyệt kế hoạch hành động thúc đẩy cơ chế một cửa quốc gia, cơ chế một cửa ASEAN.

Cụ thể, khi thương mại điện tử phát triển, số lượng tờ khải hải quan sẽ tăng lên nhanh chóng, do các lô hàng thương mại điện tử thường có trị giá thấp, phần lớn người mua hàng là người tiêu dùng trực tiếp, kéo theo các vấn đề về phân loại hàng hóa, xác định xuất xứ hàng hóa cũng gặp nhiều khó khăn do khách hàng không thường xuyên nhập cập thông tin. Các thông tin yêu cầu để quản lý rủi ro cũng không đầy đủ, đồng thời phần lớn đối tượng mua hàng là không thường xuyên dẫn đến việc xây dựng hồ sơ quản lý tuân thủ khó khăn hơn. 

Bên cạnh đó, còn đặt ra vấn đề về quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa giao dịch thông quan thương mại điện tử xuyên biên giới. Do các lô hàng thường có số lượng nhỏ, nếu các cơ quan quản lý vẫn áp dụng theo quy định về chính sách mặt hàng thì không chỉ khó khăn cho người mua hàng, mà còn tạo khối lượng công việc khổng lồ cho các cơ quan quản lý. Đặc biệt, phần lớn người mua hàng là không thường xuyên, nên thiếu các kiến thức chuyên sâu về hàng hóa cũng như quy định về kiểm tra chuyên ngành. 

Do đó, yêu cầu đặt ra với đề án là vừa phải đảm bảo tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới, vừa đảm bảo các yêu cầu của quản lý nhà nước về hải quan, tránh việc lợi dụng chính sách về thương mại điện tử để trốn thuế, gian lận thương mại. 

Đề án nhằm kết nối các cơ quan chính phủ và các bên trong chuỗi cung ứng bao gồm các ngân hàng thương mại, bảo hiểm, DN xuất nhập khẩu và logistics. Cụ thể, hoàn thiện chính sách quản lý hoạt động thương mại điện tử; thiết lập cơ chế thanh toán, bảo lãnh, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giao dịch và thương mại điện tử đối với hàng hóa xuất nhập khẩu.

Theo Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Mai Xuân Thành, không thể đưa quy định truyền thống để áp đặt vận dụng vào quản lý thương mại điện tử. Bởi trong môi trường điện tử, sự hiện diện của chứng từ không còn đơn thuần là những bản hợp đồng, hoạt động thanh toán cũng không giống như các đơn hàng truyền thống. Do đó, đề án cần giải quyết được các vấn đề về pháp lý, hạ tầng và quy trình thủ tục. Theo kế hoạch, đề án sẽ được hoàn thiện trong năm 2019 và triển khai thực hiện từ năm 2020. 

M. Huệ