Thị trường trái phiếu Việt Nam khôi phục đà tăng trưởng

(TCT Online) - Đó là nội dung báo cáo theo dõi trái phiếu châu Á tháng 6/2019 do Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) phối hợp Sở GDCK Hà Nội (HNX) công bố ngày 19/6 tại Hà Nội. 

Theo đó, thị trường trái phiếu bằng đồng nội tệ của Việt Nam đã khôi phục đà tăng trong quý 1/2019, với mức tăng 0,7% lên tới 51,4 tỉ USD, sau khi giảm 5,3% trong quý 4/2018. Mức tăng trưởng này là nhờ gia tăng số dư trái phiếu kho bạc ở mức 0,9% trong quý 1 lên 47 tỉ USD, trong khi quý 4/2018 đã sụt giảm 6,1%. Tăng trưởng của thị trường trái phiếu chính phủ cũng bù đắp cho tỉ lệ sụt giảm 1,3% của thị trường trái phiếu DN trong quý 1.

Ông Nguyễn Minh Cường, Chuyên gia kinh tế trưởng của ADB phân tích, mặc dù khôi phục đà tăng trưởng, nhưng dư địa cho thị trường trái phiếu Việt Nam còn khá lớn. Tại thị trường châu Á, trái phiếu nhà ở và trái phiếu xanh là những lĩnh vực có tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. Tính tới cuối tháng 3, đã có 15 nghìn tỉ USD trái phiếu bằng đồng nội tệ đang lưu hành trên thị trường Đông Á mới nổi, cao hơn 2,9% so với cuối năm 2018 và nhiều hơn 14% so với thời điểm cuối tháng 3/2018. Trong khi đó, giá trị trái phiếu phát hành trong khu vực đã tăng lên tới 1,4 nghìn tỉ USD trong quý 1, cao hơn 10% so với quý cuối cùng của năm 2018 trong bối cảnh việc phát hành các công cụ nợ của chính phủ mạnh hơn. Do đó, để hoà chung vào xu thế phát triển của khu vực, thị trường trái phiếu Việt Nam cần thực hiện nhiều giải pháp để tăng cung và cầu như thu thập và công bố thông tin, phát triển cơ quan xếp hạng nhằm thu hút nhà đầu tư.

Đối với trái phiếu DN, theo tính toán của HNX, tổng dư nợ trái phiếu DN phát hànha dưới hình thức riêng lẻ tăng mạnh kể từ năm 2013, tăng trưởng bình quân 5 năm gần đây đạt 39%/năm. Tổng dư nợ hiện đạt 474,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 8,57% GDP. Riêng trong năm 2018 giá trị đăng ký đạt 449 nghìn tỷ đồng, tăng 50% so với năm trước, giá trị phát hành thành công đạt 224 nghìn tỷ đồng, tăng 94%.

Đánh giá về những hạn chế khiến thị trường trái phiếu DN chưa phát triển, ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Phòng thị trường trái phiếu (HNX) cho biết, hiện các thông tin về kỳ hạn và lãi suất trái phiếu DN chưa tập trung, thông tin về các đợt phát hành được công bố ở nhiều nơi như website của Uỷ ban Chứng khoán, website của DN khiến nhà đầu tư không có khả năng nắm bắt thông tin thị trường. Ngoài ra, lịch biểu phát hành trái phiếu DN không được công bố tại một địa chỉ tập trung khiến nhà đầu tư khó chủ động thu xếp vốn. Chưa kể, có nhiều thông tin không minh bạch, nhà đầu tư không nắm được bản chất đợt phát hành có phải là tín dụng hay không.

Để khắc phục những hạn chế này, HNX đang xây dựng trang thông tin về trái phiếu DN nhằm thu thập những thông tin cơ bản của tổ chức phát hành, kết quả phát hành; thông tin về mua, bán, chuyển đổi trái phiếu; tình hình trả gốc, lãi suất. Cùng với đó sẽ công bố thông tin về báo cáo tài chính, sử dụng vốn; tiến độ giải ngân, thực hiện dự án; tình hình thanh toán gốc, lãi trái phiếu. Theo HNX, khi đi vào hoạt động, trang thông tin sẽ thiết lập chuẩn mực về công bố thông tin, tăng tính minh bạch, từ đó tăng thanh khoản cho thị trường.  

Chia sẻ giải pháp phát triển thị trường trái phiếu, ông Phạm Văn Hiếu, Vụ tài chính ngân hàng (Bộ Tài chính) cho biết, Bộ Tài chính đang tập trung sửa đổi Luật Chứng khoán và xây dựng các nghị định hướng dẫn nhằm thúc đẩy DN huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu. Đồng thời, rà soát các quy định liên quan đến phát hành trái phiếu tại Luật DN. Ngoài ra, nghiên cứu đổi mới cơ chế đầu tư của bảo hiểm xã hội theo hướng từng bước mở rộng danh mục, cơ cấu đầu tư sang các lĩnh vực có khả năng sinh lời cao; sửa đổi quy định về đầu tư của DN bảo hiểm theo hướng ưu tiên đầu tư vào trái phiếu chính phủ và trái phiếu DN có xếp hạng tín nhiệm cao.

Trong thời gian tới, đối với thị trường trái phiếu chính phủ, sẽ thí điểm phát hành các mã trái phiếu chuẩn để thực hiện chào giá cam kết chắc chắn, thực hiện nghiệp vụ hoán đổi trái phiếu chính phủ. Để phát triển cơ sở nhà đầu tư, Bộ Tài chính đang nghiên cứu khả năng đưa trái phiếu chính phủ của Việt Nam vào chỉ số thị trường trái phiếu mới nổi toàn cầu của một số tổ chức quốc tế uy tín.

Nhằm hoàn thiện khung khổ pháp lý, Hiệp hội thị trường trái phiếu Việt Nam cũng sẽ ban hành các sổ tay nghiệp vụ hướng dẫn phát hành trái phiếu, đồng thời đào tạo kiến thức cho các chủ thể phát hành khi tham gia huy động vốn trên thị trường. 

Minh Huệ