Thị trường chứng khoán sẽ đối diện với đà tăng trưởng chậm của nền kinh tế

Cảnh bảo này vừa được các chuyên gia của Công ty CP chứng khoán Bảo Việt (BVSC) đưa ra trong báo cáo chuyên đề tháng 3/2019:“Tăng trưởng kinh tế chậm lại ở nhiều quốc gia, thị trường chứng khoán đối diện thách thức mới”.

Lý giải rõ hơn cho nhận định trên, BVSC cho rằng, tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang có xu hướng chậm lại là tổng hợp của nhiều yếu tố. Tại Mỹ, tốc độ tăng chậm lại của GDP mang tính chu kỳ. Quý gần đây GDP giảm tốc là do chính sách thắt chặt tiền tệ khiến lãi suất tăng nhanh của FED trong 2 năm trước đang dần “ngấm” vào nền kinh tế, dẫn đến tiêu dùng hộ gia đình, đầu tư của các DN suy giảm. Ngoài ra, trong năm 2019, chính sách cắt giảm thuế quy mô lớn của ông Trump sẽ không còn đóng góp nhiều cho tăng trưởng như năm 2018. Tại châu Âu, sự khó khăn đến từ khu vực sản xuất công nghiệp khi các quy định về khí thải mới khiến sản xuất ô tô của khu vực này suy giảm trong nửa cuối năm 2018. Ngoài sản xuất, tiêu dùng và đầu tư tại khu vực Eurozone cũng suy giảm do triển vọng tăng trưởng khó khăn trong thời gian tới.

Không chỉ có vậy, các hoạt động kinh tế của Trung Quốc vẫn đang trong xu hướng đi xuống, từ sản lượng công nghiệp, đầu tư đến bán lẻ. Đó cũng là lý do vì sao từ cuối năm 2018 Chính phủ Trung Quốc đã liên tục tung ra các biện pháp kích thích kinh tế, nhưng đến nay vẫn chưa cho hiệu quả rõ rệt. Đáng lưu ý, do những rủi ro đối với hệ thống tài chính hiện nay, gói kích thích kinh tế lần này của Trung Quốc có quy mô nhỏ hơn nhiều so với hai lần nới lỏng gần nhất. Về bản chất, BVSC cho rằng, vấn đề suy giảm của kinh tế Trung Quốc hiện nay là hệ quả và chủ yếu bắt nguồn từ việc chuyển đổi mô hình kinh tế, các vấn đề mang tính cơ cấu dài hạn. Tuy nhiên, những chính sách cụ thể trong ngắn hạn như quá trình thắt chặt tiền tệ, giảm đòn bẩy nợ của Chính phủ nước này kể từ năm 2015 tạo thêm khó khăn cho kinh tế Trung Quốc trong quá trình chuyển đổi cơ cấu, tìm mô hình mới. Bên cạnh đó, căng thẳng thương mại với Mỹ dù chỉ là yếu tố phụ, song cũng khiến đà suy giảm có thêm quán tính. Vì vậy, một thỏa thuận tạm thời ngừng áp thuế mà Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đang hướng đến vào đầu tháng 04/2019 nhiều khả năng sẽ không thể đảm bảo giúp chặn đà rơi của kinh tế nước này trong năm 2019. Theo đánh giá của BVSC, kinh tế Trung Quốc sẽ cần thêm một vài quý nữa để các giải pháp kích thích kinh tế dần có tác dụng, giúp ngăn lại đà giảm tốc, nhưng tốc độ hồi phục trở lại sau đó, nếu có, cũng sẽ ở mức khiêm tốn.

Những dẫn chứng trên cho thấy, thời gian tới, thị trường chứng khoán thế giới và Việt Nam sẽ đối diện với thông tin về đà tăng trưởng chậm lại của nền kinh tế. Đây là những thông tin không tích cực với thị trường chứng khoán. Do đó, sự hồi phục của TTCK toàn cầu, đặc biệt là tại Trung Quốc phụ thuộc vào hai lý do chính. Thứ nhất là những kỳ vọng liên quan đến việc chuyển hướng chính sách tiền tệ của NHTW các nước trên thế giới, từ thắt chặt quyết liệt sang tạm dừng tăng lãi suất (như FED, ECB, các nước mới nổi), thậm chí nới lỏng trở lại (như Ấn Độ). Thứ hai là căng thẳng thương mại Mỹ-Trung giảm bớt sau các vòng đàm phán tích cực của đôi bên cũng như việc Mỹ tạm dừng chưa tăng thêm mức thuế đánh lên hàng hóa Trung Quốc kể từ ngày 01/03/2019. Dẫu vậy, BVSC cho rằng, dù có hay không có thuế quan, kinh tế toàn cầu nhiều khả năng vẫn sẽ tăng trưởng chậm lại do sự suy yếu của các nền kinh tế đầu tàu. Trên cơ sở đó cho thấy, sau giai đoạn hồi phục khá tốt, TTCK toàn cầu nói chung và TTCK Việt Nam nói riêng sẽ sớm phải đối mặt với thực tế là các số liệu về tăng trưởng GDP, kế hoạch kinh doanh năm 2019 hay kết quả kinh doanh quý I của các DN không được như kỳ vọng, thậm chí dưới mức kỳ vọng. Đây sẽ là một trong những rủi ro lớn đối với TTCK trong một đến hai quý tới.

Minh Đức