Nỗi lo nợ xấu gia tăng

(TCT onlien) -Đây là niềm trăn trở của không ít chuyên gia sau khi các ngân hàng công bố báo cáo lợi nhuận quý II/2020.

Theo đánh giá của các chuyên gia, mặc dù thời gian qua, các ngân hàng rất tích cực xử lý nợ xấu qua hình thức đấu giá, rao bán tài sản, song sự trở lại của Covid-19 lần 2 đã khiến không ít ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ nợ xấu tăng cao, do khả năng trả nợ của khách hàng bị ảnh hưởng bởi Covid-19. 
Thống kê của VietnamFinance đối với 25 ngân hàng thương mại đã công bố báo cáo tài chính quý II/2020 cho thấy, tổng nợ xấu nội bảng đã tăng 22% trong 6 tháng qua, từ mức trên 79.100 tỷ đồng lên mức trên 96.400 tỷ đồng. Tỷ lệ nợ xấu nội bảng theo đó cũng tăng từ mức 1,44% cuối năm 2019 lên mức 1,7% cuối tháng 6/2020. Trong đó, tăng mạnh nhất là Kienlongbank khi vọt tăng từ 1,02% lên 6,59%, do ngân hàng này ghi nhận khoản nợ xấu đột biến của nhóm khách hàng có tài sản bảo đảm là lượng lớn cổ phiếu STB - Sacombank (HoSE: STB). Kế đó là VietBank (tăng 0,56 điểm%), SHB (tăng 0,54 điểm%), VietinBank (tăng 0,54 điểm%), ABBank (tăng điểm 0,42%), VIB (tăng 0,41 điểm%), Eximbank (tăng 0,38%)... Trong số 25 ngân hàng trong diện thống kê, chỉ có 4 ngân hàng ghi nhận tỷ lệ nợ xấu nội bảng giảm là NamABank, SeABank, Techcombank và VPBank.
Những dữ liệu này cho thấy, dịch Covid-19 đã tác động không nhỏ lên hoạt động kinh doanh của các ngân hàng khiến nợ xấu tăng, cho dù đã có sự hỗ trợ của Thông tư 01/2020/TT-NHNN cho phép giữ nguyên nhóm nợ đối với các khoản cho vay chịu ảnh hưởng bởi dịch covid-19. Thực tế này khiến giới chuyên gia cảnh báo, nợ xấu của ngân hàng sẽ còn tăng mạnh, do tác động của dịch Covid-19, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của DN, dẫn đến không thể trả nợ đúng hạn, cho dù đã được các ngân hàng tái cơ cấu nợ. 
Về vấn đề này, chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, hiện có rất nhiều DN đang gặp khó khăn vì Covid-19, nhất là DN xuất khẩu và bất động sản. Tới đây, nếu dịch bệnh bùng phát mạnh thì tác động của nó sẽ rất khôn lường, nợ xấu sẽ tăng lên rất mạnh. Thực tế, thời gian qua cho thấy, các ngân hàng rất tích cực xử lý nợ xấu qua hình thức đấu giá, tài sản rao bán khá đa dạng, bao gồm bất động sản, máy móc, thiết bị sản xuất, các loại ô tô… Tuy vậy, việc rao bán nợ xấu ngày càng khó khăn, dù giảm giá mạnh nhưng lượng người mua không nhiều. Thực tế này dẫn đến tình trạng, nhiều tài sản được ngân hàng đem ra đấu giá tới vài chục lần vẫn không thể bán được. 
“Đây là thách thức lớn nhất trong năm nay của các ngân hàng trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay” - TS Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV nhận định và cho biết, tiến trình này chỉ có thể được thúc đẩy nhanh hơn khi nền kinh tế vận hành bình thường và hoạt động sản xuất kinh doanh tốt trở lại. Khi đó, năng lực trả nợ của bên vay sẽ tốt hơn. Tiếp đó, quá trình xử lý tài sản đảm bảo khi nền kinh tế hoạt động bình thường được thúc đẩy nhanh hơn, thị trường thanh lý tài sản đảm bảo sẽ diễn ra nhanh hơn, sôi động hơn và thanh khoản tốt hơn. Nhưng, đáng tiếc, hiện nay những hoạt động này đang diễn ra khá chậm chạp. Vì thế, ông dự báo, đến cuối năm 2020, tỷ lệ nợ xấu nội bảng sẽ vào khoảng 4%, cao gấp đôi so với cuối năm ngoái. Nợ xấu cộng gộp gồm: nợ xấu nội bảng, nợ xấu bán cho công ty mua bán nợ VAMC và nợ xấu tiềm ẩn khác, cuối năm nay sẽ là 6% tổng dư nợ, cao gấp rưỡi so với cuối năm 2019. Năm 2021-2022, nợ xấu vẫn có thể xảy ra, vì khi đó với Thông tư 01 của NHNN sẽ không cho phép giữ nguyên nhóm nợ nữa, thì lập tức nợ xấu sẽ bị tăng lên.
Mặc dù vậy, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng vẫn đánh giá cao nỗ lực của toàn hệ thống, khi cho rằng các ngân hàng không những xử lý được vấn đề của mình mà còn hỗ trợ được cho nền kinh tế thông qua các giải pháp cơ cấu lại nợ, miễn giảm lãi, cho vay với lãi suất ưu đãi… “Mặc dù nền kinh tế bị tác động mạnh, nhưng các ngân hàng vẫn đồng hành cùng Chính phủ hỗ trợ cho người dân, DN, chứng tỏ sức khỏe các tổ chức tín dụng được củng cố và nâng cao trong những năm qua. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả công tác cơ cấu lại, xử lý nợ xấu”, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng nhấn mạnh. 
TS Cấn Văn Lực thì cho rằng, để tiếp tục trụ vững vừa đảm bảo an toàn hoạt động, vừa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp trở lại hiện nay, các ngân hàng cần tập trung vào mấy điểm sau. Một là, phải bám sát thực hiện Thông tư 01 và tới đây là Thông tư 01 sửa đổi. Hai là, tiếp tục đưa ra gói tín dụng phù hợp với lãi suất thấp hơn và linh hoạt hoá các điều kiện tín dụng nhưng không có nghĩa là hạ chuẩn để đẩy mạnh cho vay mới. Thứ ba, thúc đẩy ngân hàng số thanh toán dùng tiền mặt vừa tăng thu dịch vụ bù đắp thiếu hụt từ thu tín dụng, nhất là trong bối cảnh nợ xấu tăng lên, vừa phù hợp với xu thế 4.0 và thúc đẩy chiến lược thanh toán không tiền mặt của quốc gia.
Đồng quan điểm, TS Nguyễn Đức Kiên - Tổ trưởng Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng cho rằng, cần tiếp tục kiểm soát nợ xấu, tháo gỡ khó khăn cho người dân, DN qua việc sớm sửa đổi Thông tư 01 theo hướng kéo dài thời gian hỗ trợ, nhất là các ngân hàng nên linh hoạt hóa điều kiện tín dụng đối với các DN. ông Kiên lấy ví dụ, đối với khoản vay BOT của một số đơn vị do chính sách nhà nước giảm phí BOT làm kéo dài thời gian thu phí dẫn đến phương án tài chính BOT của DN bị vỡ. Nếu giờ các ngân hàng không hỗ trợ vẫn yêu cầu DN phải trả nợ đúng hạn sẽ khiến họ gặp rất nhiều khó khăn và khó khăn này có tính chất dây chuyền. “Về lý thuyết, ngân hàng hoàn toàn không sai khi yêu cầu thu nợ, nhưng trong giai đoạn khó khăn này, DN và ngân hàng cần phải sát cánh, chia sẻ khó khăn để hai bên cùng tồn tại và phát triển” - ông Kiên bày tỏ.
Đức Phương

Gửi bình luận


Mã bảo mật