Đa đạng phương thức gian lận xuất xứ hàng hoá

(TCT Online) - Đó là thông tin được đưa ra tại buổi họp báo do Tổng cục Hải quan tổ chức chiều 19/7 về công tác đấu tranh chống gian lận xuất xứ của ngành hải quan. 

Qua công tác kiểm tra khi làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu và thanh tra, kiểm tra sau thông quan, cơ quan hải quan đã phát hiện các phương thức, thủ đoạn gian lận, giả mạo xuất xứ (C/O), ghi nhãn hàng hóa. Qua đó, đã ngăn chặn, cảnh báo nguy cơ lợi dụng C/O Việt Nam để xuất hàng có C/O từ nước ngoài qua Việt Nam đi nước thứ 3.

Cụ thể, đối với ghi nhãn hàng hóa, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, có 5 phương thức như hàng hóa được sản xuất tại nước ngoài khi nhập khẩu về Việt Nam đã  ghi sẵn dòng chữ “Made in Vietnam” để tiêu thụ nội địa hoặc xuất khẩu; Hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài, dán nhãn hàng hóa được sản xuất tại nước ngoài, khi đưa ra tiêu thụ nội địa thì thay nhãn “Made in Vietnam”; Nhập khẩu các mặt hàng có thương hiệu nổi tiếng sau đó không dán nhãn phụ theo quy định mà thay đổi nhãn mác tên thương hiệu để tiêu thụ nội địa; Nhập khẩu hàng hóa giả mạo nhãn hiệu đã được đăng ký bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ; Lợi dụng loại hình quá cảnh để vận chuyển hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, giả mạo xuất xứ Việt Nam.

Đối với xuất xứ hàng hóa, doanh nghiệp Việt Nam (bao gồm cả doanh nghiệp FDI) nhập khẩu nguyên vật liệu, bán thành phẩm, gia công, lắp ráp nhưng hàng hóa không trải qua công đoạn gia công, khi xuất khẩu khai xuất xứ Việt Nam. Hoặc thành lập nhiều công ty, mỗi công ty nhập khẩu một số cụm linh kiện để lắp ráp/bán cho công ty khác thực hiện gia công đơn giản không đáp ứng tiêu chí xuất xứ nhưng ghi sản xuất tại Việt Nam nhằm đánh lừa người tiêu dùng hoặc xuất khẩu. 

Ngoài ra, hàng hóa có xuất xứ từ nước ngoài được chuyển tải qua Việt Nam để hợp thức hóa hồ sơ hoặc xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ sau đó xuất khẩu sang nước thứ ba; Sử dụng C/O giả hoặc C/O không hợp lệ, khai sai xuất xứ hàng hóa để được áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt theo các hiệp định thương mại tự do khi làm thủ tục hải quan.

Cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan một số tỉnh, thành phố đã phát hiện và xử lý một số vụ việc. Điển hình như Công ty TNHH XNK Trần Vượng, trong tờ khai hải quan khai báo là loa kết hợp với máy ghi và tái tạo âm thanh, hàng mới 100% có xuất xứ Trung Quốc. Tuy nhiên khi cơ quan hải quan kiểm tra hàng hóa thì phát hiện có 600 loa thùng kéo và 1.200 micro. Trên thùng carton và mocro có ghi tiếng Việt. Như vậy, Công ty đã khai báo sai về tên hàng, công suất, số lượng, nhãn hiệu, xuất xứ hàng hóa. Hiện vụ việc đang đề nghị khởi tố vụ án hình sự.

Trường hợp khác là Công ty TNHH MTV XNK Thành Quý và Công ty TNHH Thương mại Aeolus Henan, đã nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc về, qua kiểm tra phát hiện 2.880 bút bi ghi nhãn hiệu Thiên Long, 438 bộ tay nắm khóa cửa Huy Hoàng, 287 dòng hàng không khai báo hải quan nghi vấn hàng giả nhãn mác, đã khởi tố vụ án hình sự và chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định pháp luật.

Nhiều phương thức gian lận xuất xứ hàng hoá đang là thách thức đối với các cơ quan chức năng

Hiện nay, Cục Điều tra chống buôn lậu và các đơn vị liên quan đang lập kế hoạch, xác minh thông tin liên quan đến các hoạt động sản xuất, xuất khẩu mặt hàng gỗ dán, tấm gỗ dán veneer và các loại gỗ ghép của 6 công ty có sản lượng gỗ sản xuất, xuất khẩu lớn, có dấu hiệu tăng đột biến. Theo đánh giá của Cục Điều tra chống buôn lậu, có dấu hiệu buông lỏng quản lý trong xác nhận hồ sơ lâm sản. UBND một số xã không mở hồ sơ theo dõi khai thác lâm sản, không kiểm tra thực tế trước khi xác nhận hồ sơ lâm sản. 

Ngoài ra, việc quy định về xuất xứ theo tiêu chí chuyển đổi mã số hàng hóa ở cấp 6 số đối với một số trường hợp là tương đối lỏng lẻo. Cụ thể, đối với các mã hàng việc chuyển đổi mã số từ 4412.39 (nguyên liệu nhập khẩu) sang mã 4412.33/ 4412.34 chỉ cần qua công đoạn rất đơn giản. Đó là từ mã hàng 4412.39 (nhập khẩu) có thể ép chồng thêm ít nhất 1 lớp ván ép mã 4412.94 (nhập khẩu) hoặc sản phẩm có dán mặt bằng lớp ván bóc mã 4408.90/10 (nhập khẩu) hoặc dán lớp gỗ ván ép có nguồn gốc Việt Nam (không phải là gỗ thông hoặc cây lá kim) thì sản phẩm đầu ra sẽ được khai báo vào mã 4412.33/ 4412.34. Như vậy hàng hóa đã được xác định là xuất xứ Việt Nam vì đáp ứng tiêu chí chuyển đổi mã hàng hóa ở cấp 6 số (CTSH).

Nhằm chủ động phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi gian lận, chuyển tải bất hợp pháp hàng hóa vào Việt Nam trong đó có mặt hàng gỗ, giả mạo xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu, Tổng cục Hải quan cho biết sẽ chủ động triển khai thực hiện Đề án“ Tăng cường quản lý nhà nước về chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mai và gian lận xuất xứ”. 

Đồng thời, mở rộng điều tra các doanh nghiệp sản xuất, xuất khẩu mặt hàng gỗ ván ép, gỗ dán có số lượng tăng đột biến. Tiếp tục điều tra xác minh làm rõ hành vi vi phạm đối với các công ty trên để xử lý theo theo quy định pháp luật. Bên cạnh đó, kiến nghị với Bộ Công thương, VCCI siết chặt công tác quản lý cấp giấy chứng nhận xuất xứ; đẩy mạnh công tác tuyên truyền tới người dân, doanh nghiệp về hành vi, thủ đoạn, tác hại, hậu quả của gian lận thương mại đối với sản xuất trong nước, cũng như hoạt động xuất khẩu.

Minh Huệ

Gửi bình luận


Mã bảo mật