Chỉ số công khai ngân sách cấp tỉnh tăng hơn 20 điểm

Ngày 12/6, Liên minh minh bạch ngân sách (BTAP) phối hợp với Trung tâm Phát triển và hội nhập (CDI) cùng Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) tổ chức hội thảo công bố Chỉ số công khai ngân sách cấp tỉnh 2018 (POBI 2018).

Theo kết quả POBI 2018, chỉ số trung bình về công khai ngân sách tỉnh đạt 51/100 điểm quy đổi xếp hạng, cao hơn so với năm 2017 (30,5 điểm). Điều này cho thấy,  mức độ công khai NSNN của 63 tỉnh/TP trong năm 2018 đã cải thiện hơn. Trong đó, đã có 6 tỉnh lọt vào nhóm công khai đầy đủ - nhóm A với điểm xếp hạng từ 75 - 100 điểm, năm 2017 không có tỉnh nào, gồm: Vĩnh Long 90,52 điểm; Bà Rịa - Vũng Tàu 85,91 điểm; Đà Nẵng 83,09 điểm; Vĩnh Phúc 82,05 điểm; Quảng Nam 76,68 điểm và Hậu Giang 76,66 điểm.

Có 27 tỉnh công khai tương đối, thuộc nhóm B (điểm xếp hạng từ 50 đến dưới 75 điểm); 21 tỉnh công khai chưa đầy đủ - nhóm C (điểm xếp hạng từ 25 đến dưới 75), và chỉ có 9 tỉnh thuộc nhóm công khai ít - nhóm D điểm xếp hạng dưới 25). Mặc dù vẫn còn 32 tỉnh/TP nằm dưới mức xếp hạng trung bình, nhưng các chỉ số trên vẫn cho thấy nỗ lực tạo ra sự dịch chuyển đáng kể trong việc tuân thủ công khai ngân sách trên cấp độ toàn quốc.

Đáng chú ý hơn, POBI 2018 đã cho thấy sự khác biệt trong mức độ công khai ngân sách tỉnh giữa các vùng. Theo đó, vùng duyên hải Nam Trung bộ và vùng đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có điểm xếp hạng POBI trung bình cao nhất, lần lượt đạt 60,9 và 59,16 điểm; tiếp theo đó là vùng Đông Nam bộ (54,37 điểm) và đồng bằng sông Hồng (50,55 điểm). Vùng Bắc Trung bộ có số điểm trung bình thấp nhất trong 7 vùng địa lý, chỉ đạt 40,33 điểm, tiếp đó là trung du và miền núi Bắc bộ (42,9 điểm) và khu vực Tây Nguyên (46,3 điểm).

Cùng với đó, số lượng các tài liệu ngân sách được công khai trong năm 2018 đã tăng so với 2017. Cụ thể, trong tổng số 9 tài liệu ngân sách được tính điểm đánh giá trong khảo sát POBI, dự toán ngân sách được HĐND tỉnh quyết định là tài liệu được công khai nhiều nhất khi có tới 59 địa phương (93,6%) công khai, tăng thêm 8 tỉnh so với khảo sát POBI 2017, trong đó có 39 tỉnh công khai đúng hạn, 16 tỉnh công bố đầy đủ. Riêng với dự thảo dự toán trình HĐND tỉnh, năm 2018 có 47 tỉnh (73%) có công khai, tăng so với 27 tỉnh năm 2017 (42,9%).

Điều này cho thấy, các tỉnh đã có trách nhiệm hơn trong việc công khai dự thảo dự toán NSNN để người dân có thể tham gia vào quá trình thảo luận và quyết định dự toán ngân sách địa phương. Tuy nhiên, mục tiêu công khai dự thảo dự toán NSNN để cho người dân tham gia ý kiến chưa đạt được, vì vẫn còn 27% số tỉnh chưa công khai, hoặc công khai chưa đúng hạn.

Về tính dễ tiếp cận, kết quả khảo sát POBI 2018 chỉ ra, có 62/63 tỉnh đã có chuyên mục công khai ngân sách trên cổng thông tin điện tử của UBND tỉnh hoặc sở tài chính tỉnh. Tuy nhiên, có nhiều tỉnh lại chưa đăng, hoặc không cập nhật các tài liệu ngân sách trong chuyên mục này mà lại đăng tại các chuyên mục khác của cổng thông tin điện tử hoặc trang liên kết.

VEPR nhận định, hiện nay Việt Nam đang thực hiện các tiến bộ để cải cách tài chính công, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách của Chính phủ. Theo đó, tăng cường tính minh bạch và công khai về ngân sách là một trong những nội dung quan trọng của lần cải cách này. Với sự cải thiện đáng kể của chỉ số POBI 2018 so với 2017 cho thấy các địa phương đã nâng cao ý thức trong công khai ngân sách qua hai năm. Tuy nhiên, các tỉnh, TP hoàn toàn có khả năng tiếp tục cải thiện được mức độ công khai ngân sách với tinh thần chủ động, trách nhiệm hơn; đồng thời có thêm cơ chế để người dân tham gia vào quá trình xây dựng, quản lý, giám sát thực hiện NSNN kịp thời, đầy đủ hơn.

POBI nhằm phản ánh mức độ công khai ngân sách tỉnh trên toàn quốc, lần đầu tiên được xây dựng ở Việt Nam vào năm 2017. Đây là công cụ giúp các tỉnh, TP có thể tham chiếu và đo đạc mức độ công khai, minh bạch trong quản lý NSNN và mức độ thực thi Luật NSNN năm 2015, qua đó tăng niềm tin của người dân và các đối tác phát triển trong việc quản lý ngân sách tại địa phương thông qua các khía cạnh: độ minh bạch, tính giải trình và mức độ tham gia về ngân sách. Điểm xếp hạng minh bạch ngân sách được đánh giá với 65 câu hỏi dành cho trụ cột minh bạch với 9 loại tài liệu, trong đó có 7 tài liệu được quy định bắt buộc phải công khai theo Luật NSNN 2015.

Bài, ảnh: Tiến Dũng

Gửi bình luận


Mã bảo mật