Tiếp tục hoàn thiện thể chế tái cơ cấu DNNN

Đây là vấn đề được đặt ra tại hội thảo “Kinh tế nhà nước và tái cơ cấu lại DNNN: Đánh giá thực hiện 2011 - 2020 và quan điểm, định hướng 2021 - 2030, kế hoạch 2021 - 2015” do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM) tổ chức ngày 12/6 tại Hà Nội.

Báo cáo sơ thảo của CIEM nhận định, việc điều chỉnh tiêu chí phân loại và thực hiện CPH, sắp xếp lại DNNN trong thời gian qua đã giúp giảm đáng kể số lượng DNNN, từ khoảng 6.000 DN vào năm 2001 xuống còn 1.369 DN năm 2011 và chỉ còn 526 DN trong năm 2018. Tuy nhiên, quá trình tái cơ cấu DNNN cho đến nay chưa đạt được mục tiêu thu hút đầu tư xã hội dẫn tới tình trạng vẫn phải duy trì cổ phần nhà nước ở mức cao, cũng như chưa thể thoái vốn nhà nước ở những lĩnh vực ngoài ngành để đầu tư vào những lĩnh vực cần tới vai trò điều tiết của DNNN.

Đáng chú ý, báo cáo của CIEM nêu rõ, mặc dù đã thể chế hóa nhiều nội dung theo yêu cầu của Nghị quyết số 12/NQ - TW của Ban chấp hành Trung ương về việc xóa bỏ cơ chế bao cấp dành cho DNNN, tạo điều kiện để từng bước xác lập khung quản trị DNNN hiện đại, nhưng trên thực tế vẫn còn tồn tại những bất cập liên quan đến quản lý chủ sở hữu của nhà nước do chưa tách bạch hoàn toàn giữa quản lý thuộc chức năng sở hữu và quản lý nhà nước, kể cả khi đã thành lập Ủy ban quản lý vốn nhà nước.

Theo đó, nhiều DNNN vẫn không đủ quyền tự chủ để vận hành theo cơ chế thị trường, bởi vẫn phải xin ý kiến của cơ quan đại diện chủ sở hữu, dẫn đến tình trạng cơ quan nhà nước quyết định vấn đề kinh doanh của DN. Cùng với đó là các ràng buộc về bổ nhiệm người quản lý; lao động, tiền lương; tài chính, dẫn tới khó tuyển dụng được nhân sự cấp cao từ thị trường lao động. Vì vậy, dù các tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã tái cơ cấu, nhưng vẫn còn khoảng cách quá lớn giữa thể chế, cơ chế chính sách ban hành với kết quả thực hiện.

Để khắc phục tình trạng này, CIEM khuyến nghị, thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường đối với DNNN. Trong đó DNNN phải có đầy đủ quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm ở mức độ cao. Bên cạnh đó, cần tính đúng, tính đủ, định giá thị trường mọi tài sản nhà nước tại DN, song song với việc tách bạch hoàn toàn đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước ra khỏi chế độ công chức, viên chức, thực hiện chế độ trả lương theo thị trường.

Với phương hướng mục tiêu 2021 - 2030, quan điểm của CIEM cho rằng, cần xác định rõ chỉ tiêu kinh tế của DNNN, trong đó hiệu suất sinh lời trên vốn sở hữu nhà nước phải đạt bình quân 15 - 17%/năm; năng suất lao động phải cao hơn mức bình quân chung và không thấp hơn khối FDI; trình độ công nghệ ngang bằng khu vực ASEAN. Ngoài ra, phải hoàn thành các mục tiêu đáp ứng chuẩn mực quốc tế với một số chỉ tiêu cụ thể như: được các tổ chức uy tín quốc tế xếp hạng, thừa nhận; tỷ trọng DNNN niêm yết công khai trong nước và quốc tế phải tăng.

Tin, ảnh: Tiến Dũng

Gửi bình luận


Mã bảo mật