Cấp bách, quyết liệt hơn các giải pháp phòng chống dịch tả lợn châu Phi

Trước tình hình bệnh dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) đang diễn biến ngày càng phức tạp, khó kiểm soát, ngày 13/5, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) đã tổ chức hội nghị trực tuyến đánh giá và triển khai các giải pháp chống dịch. 

Bộ NN&PTNT nhận định, mặc dù Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia, Bộ NN&PTNT đã quan tâm, chỉ đạo quyết liệt các đơn vị, trong đó Cục Thú y thường xuyên thành lập các đoàn công tác đến các địa phương có dịch, địa phương nguy cơ cao để kiểm tra, hướng dẫn và đôn đốc thực hiện. Tuy nhiên, việc tổ chức triển khai thực hiện ở nhiều địa phương còn gặp nhiều khó khăn, tồn tại, bất cập (do mật độ chăn nuôi lợn dầy đặc trong các thôn/xóm, nhất là ở các tỉnh thuộc khu vực Đồng bằng sông Hồng) làm ảnh hưởng lớn đến hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh.

Một số địa phương chưa chủ động giám sát, chưa nắm bắt kịp thời thông tin dịch bệnh, chậm báo cáo, báo cáo thiếu chính xác, chậm công bố dịch, chính quyền và các cơ quan chuyên môn còn chủ quan, lơ là, không nắm rõ thông tin dịch bệnh, chưa tổ chức chống dịch, dẫn đến trường hợp người dân bán chạy lợn bệnh làm lây lan dịch bệnh. Thậm chí, một số địa phương chưa tổ chức tiêu hủy lợn bệnh, lợn chết trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện; có trường hợp chưa kịp bố trí lực lượng tiêu hủy lợn, để lợn chết trong chuồng quá thời gian quy định, người chăn nuôi tự tiêu hủy, vứt xác lợn ra môi trường.

Tại nhiều nơi, kỹ thuật tiêu hủy không bảo đảm, lợn bệnh được vận chuyển từ hộ chăn nuôi đến nơi tiêu hủy bằng các phương tiện thô sơ nhưng không có bạt/ni lon để lót, che đậy, dẫn đến các chất thải, phân lợn, các loại dịch tiết, thậm chí cả máu lợn rơi vãi ra môi trường; lực lượng tham gia giết hủy lợn chưa được tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật nhằm giảm thiểu sự phát tán và lây lan mầm bệnh trong quá trình tiêu hủy; các phương tiện, dụng cụ, quần áo của người tham gia tiêu hủy lợn chưa bảo đảm yêu cầu vệ sinh, sát trùng tiêu diệt mầm bệnh, làm lây lan dịch bệnh.

Trong khi đó, công tác hỗ trợ kinh phí cho người chăn nuôi có lợn buộc phải tiêu hủy và bố trí kinh phí phòng, chống dịch bệnh lại diễn ra chậm. Tại nhiều địa phương mức hỗ trợ khác nhau, thậm chí cao hơn giá bán thị trường giai đoạn đầu khi dịch xảy ra khi dịch mới xảy ra, dẫn đến tình trạng người chăn nuôi để mặc lợn mắc bệnh, báo cho chính quyền tiêu hủy, nhận mức hỗ trợ cao hơn giá bán ngoài thị trường.

Tại nhiều địa phương chưa bố trí kinh phí lấy mẫu, kinh phí xét nghiệm bệnh do nguồn kinh phí dự phòng của địa phương không đủ để chi trả cho các hoạt động phòng, chống dịch bệnh, bao gồm cả kinh phí hỗ trợ tiêu hủy lợn và các hoạt động khác, chi phí cho công tác lấy mẫu, chẩn đoán xét nghiệm, mức thù lao chưaphù hợp cho lực lượng tham gia phòng, chống dịch bệnh (đây là loại bệnh đặc biệt nguy hiểm cho ngành chăn nuôi lợn chưa bao giờ xảy ra).

Tại các địa phương phía Bắc, phần lớn là chăn nuôi nhỏ lẻ, chuồng nuôi lợn xen lẫn trong khu dân cư vẫn phổ biến, nhà ở đan xen với chuồng lợn, mật độ chăn nuôi rất cao, nhất là tại các địa phương thuộc khu vực Đồng bằng sông Hồng nên có rất nhiều yếu tố làm lan truyền bệnh mầm bệnh rất nhanh như chuột, gián và các loại côn trùng khác,...ậmTrong khi đó, do không có quy định về kiểm dịch vận chuyển động vật và sản phẩm động vật nội tỉnh, nên việc kiểm soát, truy xuất nguồn gốc động vật, sản phẩm động vật gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là việc vận chuyển lưu thông động vật, sản phẩm động vật ở các địa bàn giáp ranh giữa các tỉnh; các tổ chức, cá nhân dễ dàng hợp thức hóa nguồn gốc động vật, sản phẩm động vật. Việc kiểm soát vận chuyển lợn, sản phẩm lợn từ địa phương có dịch đến các địa phương khác chưa được thực hiện nghiêm theo quy định; hoạt động tại các chốt kiểm dịch cấp xã có dịch bệnh chưa đem lại hiệu quả cao.

Ngoài ra, hiện nay cả nước chỉ có 387 cơ sở giết mổ tập trung, trong khi có hơn 27.000 điểm/cơ sở giết mổ nhỏ lẻ (chủ yếu tập trung ở các tỉnh phía Bắc, nhất là các tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Hồng nhiều địa phương có hàng nghìn điểm/cơ sở giết mổ động vật nhỏ lẻ không được kiểm soát giết mổ). Do vậy, việc kiểm soát giết mổ còn đang gặp rất nhiều khó khăn, thách thức, gây lân lan dịch bệnh.ậmBộ NN&PTNT nhận định, do bệnh DTLCP là bệnh rất nguy hiểm, hiện chưa có thuốc điều trị, chưa vắc xin phòng bệnh; vi rút có khả năng tồn tại lâu ngoài môi trường và có sức đề kháng rất cao, đường lây truyền rất đa dạng, khó kiểm soát; dịch bệnh còn diễn biến phức tạp tại nhiều nước, đặc biệt tại các nước có chung đường biên giới với nước ta,trong khi các hoạt động thương mại, du lịch đa dạng, khó kiểm soát, nên việc ngăn chặn dịch bệnh từ các nước vào Việt Nam còn nhiều khó khăn thách thức. 

Chăn nuôi hộ gia đình, nhỏ lẻ ở nước ta còn trên 2,5 triệu hộ chăn nuôi lợn, mật độ chăn nuôi rất cao, đan xen trong các khu dân cư, nhất là tại các địa phương thuộc khu vực Đồng bằng sông Hồng, do vậy việc thực hiện các biện pháp an toàn sinh học, ngăn chặn các yếu tố làm lan truyền bệnh mầm bệnh như chuột, gián và các loại côn trùng khác,.... để cắt đứt các nguồn lây nhiễm là rất khó, đồng thời còn nhiều khó khăn, tồn tại bất cập nêu trên; mặt khác diễn biến thời tiết hiện nay rất phù hợp cho dịch bệnh lây lan ở các vùng miền của cả nước. Do vậy, trong thời gian tới nguy cơ bệnh DTLCP lây lan rất cao, diễn biến rất phức tạp, bệnh có khả năng lây lan sang các địa phương chưa có dịch; tại nhiều địa phương đã qua 30 ngày nhưng dịch bệnh lại tái phát; đặc biệt nguy hiểm hơn là bệnh có khả năng xâm nhiễm vào các cơ sở chăn nuôi tập trung, quy mô lớn, gây hậu quả khó lường.ộDo đó, Bộ NN&PTNT nhấn mạnh, ngay trong trước mắt, cần tiếp tục tổ chức triển khai quyết liệt hơn nữa, đồng bộ các giải pháp phòng chống theo đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ tại các văn bản rất quan trọng như Nghị quyết số 16/NQ-CP ngày 07/3/2019 của Chính phủ, Chỉ thị số 04/CT-TTg ngày 20/02/2019; các văn bản của Bộ NN&PTNT.

Cùng với đó, các địa phương tập trung tổ chức triển khai quyết liệt các giải pháp quan trọng như: Chủ động phát hiện sớm, báo cáo dịch bệnh, công bố dịch bệnh theo đúng quy định; huy động các lực lượng của địa phương (kể cả lực lượng công an, quân đội, dân quân,…) để tổ chức tiêu hủy lợn bệnh, lợn chết kịp thời, triệt để trong vòng 24 giờ theo đúng quy định; thực hiện tốt việc vệ sinh, sát trùng bằng thuốc và vôi bột, nhất là tại các hộ chăn nuôi có lợn bệnh, khu vực xung quanh và trong quá trình xử lý ổ dịch; tránh tình trạng để lâu, vứt xác lợn ra môi trường làm ô nhiễm, lây lan dịch bệnh.ởngĐối với các địa phương có bệnh DTLCP, xem xét việc thành lập các trạm, chốt kiểm dịch để kiểm soát vận chuyển động vật nội tỉnh, ngăn chặn dịch bệnh lây lan; kịp thời hỗ trợ kinh phí cho người chăn nuôi có lợn buộc phải tiêu hủy, bảo đảm công khai, minh bạch để người dân yên tâm thực hiện các biện pháp chống dịch; hướng dẫn, hỗ trợ người chăn nuôi, DN đẩy mạnh xây dựng các vùng chăn nuôi, chuỗi sản xuất thịt lợn an toàn dịch bệnh, áp dụng nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh phòng bệnh, an toàn sinh học.

Bộ NN&PTNT đề nghị Ban cán sự đảng Chính phủ đề xuất Ban Bí thư sớm xem xét, ban hành Chỉ thị để phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội và toàn hệ thống chính trị trong việc tổ chức triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp cấp bách khống chế bệnh DTLCP. Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt các nhiệm vụ khoa học công nghệ phục vụ công tác phòng, chống bệnh DTLCP và hợp tác quốc tế, chuyển giao hoặc mua công nghệ sản xuất vắc xin phòng bệnh DTLCP của các tổ chức quốc tế, các DN nước ngoài. Đồng thời chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xem xét, đề xuất chính sách hỗ trợ phù hợp, khả thi cho người chăn nuôi và DN có lợn bị tiêu hủy; giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ NN&PTNT và Ủy ban nhân dân các tỉnh, TP khẩn trương tham mưu, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định việc cấp kinh phí hỗ trợ cho các địa phương để tổ chức chống dịch.

Bài, ảnh: Tiến Dũng 

Gửi bình luận


Mã bảo mật