Quản lý thuế TNCN giới nghệ sỹ còn nhiều dư địa cắt giảm thủ tục hành chính

(TCT online) - Trong hơn một thập kỷ qua, mặc dù thuế TNCN đã tăng trưởng khá mạnh, nhưng số thu của sắc thuế này vẫn chỉ đóng góp khiêm tốn trong tổng thu ngân sách. Trong khi đó, việc thất thu về thuế TNCN được đánh giá là khá lớn, đặc biệt là từ các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tự do và giới nghệ sĩ. 
 
 
Đơn cử tại TP HCM, qua kết quả kiểm tra tình hình kê khai thuế năm 2017 của 6 văn nghệ sỹ, cơ quan thuế đã truy thu bổ sung hơn 5,2 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm 2018, cơ quan thuế kiểm tra nghĩa vụ kê khai thuế của 2 ca sỹ đã thu thêm 2,2 tỷ đồng. Điều đó cho thấy, dư địa thuế từ “khoảng trống thu nhập” còn khá lớn.
 
Theo các chuyên gia, ngoài một số nguyên nhân khách quan gây khó khăn cho việc kiểm tra thu nhập còn buông lỏng, vi phạm thuế của tổ chức chi trả thu nhập còn phổ biến, ý thức nộp thuế của các cá nhân chưa đề cao, thì một số vấn đề về quản lý thuế cũng cần phải xem xét điều chỉnh.
 
Thứ nhất, về nghĩa vụ thuế của văn nghệ sĩ. Hầu hết thu nhập của các văn nghệ sỹ có được từ năng khiếu, cùng sự nỗ lực không mệt mỏi của cá nhân. Cùng với đó, họ cũng tốn khá nhiều chi phí để chạy show, bao gồm các chi phí cho việc quảng cáo, tạo dựng giá trị thương hiệu. Không những thế, hàng ngày văn nghệ sĩ phải bỏ ra các chi phí thường xuyên như quần áo, phương tiện đi lại, trang điểm, vệ sĩ. Điều đó cho thấy, chi phí đầu vào của thu nhập văn nghệ sĩ rất lớn. Do vậy, thu nhập của các văn nghệ sĩ nên được xếp vào đối tượng nộp thuế cá nhân kinh doanh, được khấu trừ thuế đầu vào, hoặc áp dụng như đối với cá nhân đại lý bảo hiểm, đại lý xổ số, bán hàng đa cấp. Theo đó, họ được tổ chức trả thu nhập khấu trừ thuế TNCN 10% và không quyết toán thuế đối với phần thu nhập này.
 
Về nơi nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN, thực tế tại TPHCM cho thấy, nhiều văn nghệ sĩ có hộ khẩu thường trú tại miền Bắc, nhưng thường xuyên hoạt động và có thu nhập từ hoạt động ở phía Nam. Theo hướng dẫn tại điểm c, khoản 3, Điều 21 Thông tư số 92/2015/TT-BTC ngày 15/6/2015 của Bộ Tài chính, cá nhân trong năm có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại một nơi hoặc nhiều nơi, nhưng tại thời điểm quyết toán không làm việc tại tổ chức, cá nhân trả thu nhập nào, thì địa điểm nộp hồ sơ quyết toán thuế là chi cục thuế nơi cá nhân cư trú (nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú). Về vấn đề này, hiện nay hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin đã thống nhất cả nước. Việc cá nhân quyết toán thuế ở bất cứ địa phương nào cũng đều được hỗ trợ đầy đủ. Do đó, để thuận tiện cho các văn nghệ sĩ, pháp luật quản lý thuế nên cho phép cá nhân được quyết toán thuế ở bất cứ địa phương nào mà cá nhân cảm thấy thuận tiện nhất. 
 
Về chứng từ khai quyết toán thuế. Theo quy định hiện hành, hồ sơ khai quyết toán thuế TNCN cần phải có bản chụp các chứng từ chứng minh số thuế đã khấu trừ, đã tạm nộp trong năm, số thuế đã nộp ở nước ngoài (nếu có); trường hợp tổ chức trả thu nhập không cấp chứng từ khấu trừ thuế cho cá nhân do tổ chức trả thu nhập đã chấm dứt hoạt động, thì cơ quan thuế căn cứ cơ sở dữ liệu của ngành thuế để xem xét xử lý hồ sơ quyết toán thuế cho cá nhân mà không bắt buộc phải có chứng từ khấu trừ thuế. Đặc thù hoạt động nghệ thuật cho thấy, việc thất lạc chứng từ xảy ra thường xuyên, do các nghệ sĩ phải đi lại, làm việc nhiều và ít quan tâm đến việc lưu giữ hồ sơ kế toán. Trong khi đó, hiện nay ngành thuế đã có đầy đủ dữ liệu về thu nhập và khấu trừ thu nhập từ các tổ chức đã khấu trừ thuế của các văn nghệ sĩ. Vì thế, để tạo thuận lợi và khuyến khích văn nghệ sĩ thực hiện quyết toán thuế, ngành thuế có thể sử dụng dữ liệu hiện có, một mặt giảm khó khăn lưu giữ hồ sơ của văn nghệ sĩ, mặt khác sẽ có điều kiện kiểm soát, gia tăng nghĩa vụ khấu trừ thuế, kê khai và nộp thuế của các tổ chức trả thu nhập.
 
Pháp luật thuế TNCN tác động đến nhiều thành phần, nhiều đối tượng trong xã hội. Mỗi đối tượng nộp thuế có những đặc điểm về việc hình thành thu nhập, kết cấu chi phí và phạm vi hoạt động khác nhau. Việc áp dụng pháp luật thuế phù hợp cho từng đối tượng sẽ làm đơn giản thủ tục hành chính, giảm chi phí hành thu và góp phần khuyến khích thực hiện nghĩa vụ thuế đối với NSNN.
Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa

Gửi bình luận


Mã bảo mật