Phát huy vai trò chính quyền địa phương trong công tác thu ngân sách

(TCT online) - Luật Ngân sách xác định, cơ quan thuế là một trong các đầu mối chủ yếu thực hiện công tác thu ngân sách. Tuy nhiên, để thực hiện được nhiệm vụ thu đúng, thu đủ, thu kịp thời thì cơ quan thuế cần sự phối hợp có trách nhiệm của các cơ quan nhà nước liên quan, đặc biệt là cấp ủy và các cấp chính quyền tại địa bàn.
 
 
Khảo sát tình hình khoán thu các hộ kinh doanh cho thấy, việc áp dụng quy định pháp luật vào thực tiễn còn khoảng cách khá lớn. Trước hết, về hội đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn (HĐTVT), pháp luật đã quy định cụ thể nhiệm vụ tư vấn cho chi cục thuế về mức thuế của các hộ kinh doanh trên địa bàn, bảo đảm đúng pháp luật, dân chủ, công khai. Để thực hiện nhiệm vụ này, HĐTVT được tổ chức trên cơ sở thành phần tại địa phương, bao gồm lãnh đạo UBND, UBMTTQ,  trưởng công an và đại diện hộ kinh doanh (HKD - trong đó cứ 10 HKD có 1 đại diện). Với đội ngũ như vậy, có thể hy vọng việc thực hiện khoán thuế sẽ rất minh bạch và công bằng. Tuy nhiên, thực tế không như mong muốn khi luôn tồn tại ý kiến về sự không công bằng do có hộ được ấn định thuế quá cao, hộ lại quá thấp. Hơn nữa, tình trạng thất thu thuế khoán còn xảy ra. Tại kỳ họp Quốc hội cuối năm 2017, Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng cho hay, có đến 73% hộ kinh doanh sau khi được kiểm tra đã phải thay đổi mức nộp thuế khoán, giúp ngân sách có thêm hàng nghìn tỷ đồng. Điều đó cho thấy, hiệu quả hoạt động của HĐTVT chưa đáp ứng yêu cầu hỗ trợ công tác thu nộp ngân sách.
 
Thêm nữa, về vấn đề minh bạch thông tin thuế theo quy định, các chi cục thuế có trách nhiệm niêm yết công khai 2 lần mức thu để lấy ý kiến của hộ kinh doanh nộp thuế khoán. Ngoài ra, các chi cục thuế còn phải gửi bảng công khai thông tin cho ít nhất 200 cá nhân kinh doanh trên địa bàn để tiếp nhận ý kiến phản hồi và điều chỉnh, bổ sung mức thuế khoán phù hợp. Tuy nhiên, kết quả khảo sát của VCCI kết hợp với Bộ Tài chính cho thấy, năm 2015 có đến 63% số hộ có thỏa thuận về thuế.
 
Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, hiện nay cả nước có gần 4 triệu HKD với số lượng lao động gần 8 triệu người, chiếm 42% lực lượng lao động toàn xã hội. Tuy nhiên, số thuế nộp chỉ chiếm vài phần trăm trong tổng thu ngân sách hàng năm. Điều này chứng tỏ, công tác huy động nguồn thu từ HKD chưa tương xứng với thực tế.
 
Do đó, để gia tăng số thu từ HKD, một trong các biện pháp cần thiết là phải thay đổi công tác khoán thu, cụ thể là tăng cường vai trò trách nhiệm của HĐTVT để huy động các nguồn lực vào ngân sách.
 
Theo đó, cần có cơ chế hợp tác chặt chẽ của HĐTVT với cơ quan thuế; xây dựng quan hệ đối tác công bằng, bình đẳng giữa chính quyền và cơ quan thuế. Đặc biệt, cần căn cứ doanh thu của cả khu vực, công bố số thuế khoán của 200 hộ liền kề để so sánh, tránh sự thông đồng giữa cán bộ thuế và HKD; thực hiện kiểm tra chéo giữa các cơ quan quản lý và đảm bảo quyền làm chủ của người dân.
 
Đối với thông tin khoán, cần đề cao nguyên tắc minh bạch, công bằng, tạo thuận lợi cho người nộp thuế. Đồng thời, cơ quan thuế cần thực sự coi trọng nguyên tắc nuôi dưỡng nguồn thu, đồng hành cùng người nộp thuế để giải quyết vướng mắc.
 
Ngoài ra, cùng với việc củng cố kỷ luật thu, cần khen thưởng những người mạnh dạn tố cáo các hành vi gian lận thuế. Cần nhấn mạnh, vụ việc thất thoát thuế TNCN của siêu thị điện máy Nguyễn Kim lên tới gần 150 tỷ đồng được phát hiện từ đơn thư tố cáo. Vì thế, nếu cơ quan thuế kịp thời biểu dương và có chính sách khuyến khích thì sẽ góp phần lớn cho sự minh bạch của hệ thống thuế.
LS Nguyễn Đức Nghĩa - TGĐ Công ty luật TNHH Việt Tín Nghĩa

Gửi bình luận


Mã bảo mật