Chính sách tài chính trở thành “đòn bẩy” hỗ trợ hợp tác xã phát triển

(TCT Online) - Để hỗ trợ phát triển các hợp tác xã (HTX), trong 10 năm qua đã có rất nhiều chính sách tài chính được ban hành. Chính sách tài chính đã thực sự trở thành “đòn bẩy” giúp HTX phát triển. Đó là thông tin được đưa ra tại hội thảo khoa học “Thực trạng áp dụng Luật HTX sau gần 10 năm thực hiện: những vấn đề đặt ra với chính sách tài chính” do Viện Chiến lược và chính sách tài chính (Bộ Tài chính) tổ chức ngày 29/10.

 

 

Phát biểu khai mạc, PGS.TS Phạm Tiến Đạt, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và phát triển tài chính cho biết, Luật HTX 2012 được thông qua thay thế Luật HTX 2003. Sau 10 năm thực hiện, mô hình HTX đã có sự thay đổi cả lượng và chất. Các HTX ngày càng lớn mạnh, thậm chí tại nhiều nơi còn có quy mô phát triển tương đương với DN vừa. Các HTX đã đóng vai trò quan trọng giúp thúc đẩy kinh tế khu vực nông thôn, đồng thời tạo ra nguồn thu cho NSNN. 

 

Chính vì vậy, thời gian qua, với vai trò và chức năng của mình, Bộ Tài chính đã ban hành nhiều chính sách tài chính, thuế, phí góp phần hỗ trợ các HTX phát triển. Tuy nhiên, để các HTX phát triển hơn nữa, đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế nhất là khu vực nông thôn, thì vẫn còn nhiều điểm cần tháo gỡ cả về tư duy và thể chế, trong đó bao gồm cả các chính sách tài chính. Theo PGS.TS Phạm Tiến Đạt, vấn đề đặt ra là các chính sách tài chính trong đó có cả chính sách thuế, phí, lệ phí đã đủ điều kiện để các HTX vươn rộng, vươn xa hay chưa, nhất là trong bối cảnh Đảng đã đưa ra nghị quyết quan trọng là phát triển kinh tế biển hải đảo trong đó mô hình hợp tác xã bám biển, ven biển giữ vai trò quan trọng.

 

Thống kê của Viện Chiến lược và chính sách tài chính, đã có rất nhiều ưu đãi về tài chính, trong đó có các chính sách thuế, phí để hỗ trợ HTX phát triển được ban hành. Chỉ tính riêng trong lĩnh vực thuế, có 2 chính sách quan trọng nhất là thuế GTGT và thuế TNDN. Theo quy định tại các luật về thuế và văn bản hướng dẫn, HTX được miễn thuế TNDN, được áp dụng thuế suất ưu đãi 10% trong suốt thời gian hoạt động; còn chính sách ưu đãi thuế GTGT đối với HTX chủ yếu hướng vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, thuế suất thuế GTGT đầu ra 0% nếu như chứng minh được việc sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, hàng hoá cho nông dân và được khấu trừ thuế đầu vào; đơn giản hóa kê khai thuế và giảm tần suất kê khai thuế với hoạt động liên quan.

 

Bên cạnh đó, các HTX còn được hưởng các ưu đãi về thuế tài nguyên, lệ phí trước bạ. HTX còn được hỗ trợ thông qua chính sách chi NSNN như hỗ trợ đào tạo nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ và người lao động; tuyên truyền, tư vấn hỗ trợ chuyển giao khoa học công nghệ, xúc tiến thương mại. Giai đoạn 2007 – 2018, ngân sách trung ương hỗ trợ đào tạo bồi dưỡng hợp tác xã, tổ hợp tác giai đoạn khoảng 448 tỷ, ngân sách địa phương khoảng 16.648 tỷ đồng. Về chính sách tín dụng, hỗ trợ vốn vay cho HTX cũng rất đa dạng, trong đó gồm các quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã, nông dân… Chưa kể, các HTX còn được Nhà nước cho thuê đất và được ưu đãi miễn, giảm tiền thuê đất nếu đầu tư vào lĩnh vực thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. 

 

Nhờ được hỗ trợ, hoạt động của các HTX đã mang lại hiệu quả cao. Chỉ nói riêng trong đại dịch covid-19 vừa qua, 6 tháng đầu năm nay cả nước vẫn thành lập mới trên 750 HTX và 3.000 tổ hợp tác. Nhiều HTX bị thiệt hại nhưng đã nhanh chóng tự huy động được nguồn lực để phục hồi và phát triển, doanh thu bình quân đạt 1,7 tỷ đồng, đưa thu nhập bình quân của thành viên đạt 2,7 triệu đồng/người/tháng. Theo TS Phùng Quốc Chí, Phó Cục trưởng Cục Phát triển hợp tác xã (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), việc hỗ trợ tối đa chính sách thuế TNDN, GTGT đã giúp các HTX đi đúng bản chất. Đây cũng là giải pháp căn cơ, mang tính lâu dài để hỗ trợ HTX hiệu quả nhất.

 

Mặc dù vậy, vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Ngay như về chính sách đất đai, các quy định ưu đãi còn gặp nhiều khó khăn thể hiện ở số lượng HTX được hưởng chính sách giao đất, cho thuê đất còn rất ít; thậm chí dù đã có những chính sách ưu đãi thuế, tuy nhiên các HTX vẫn chưa tận dụng được hiệu quả do năng lực quản lý, kế toán vẫn còn hạn chế của các cán bộ, tình hình tài chính thiếu minh bạch…

 

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu đã đưa ra một số khuyến nghị như cần tiếp tục nâng cao nhận thức về vai trò của HTX, bởi đây là mô hình không chỉ phù hợp và đặc trưng ở giai đoạn của kinh tế tập trung, bao cấp mà còn thể hiện những tính năng nhất định trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Ngoài ra, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện khuôn khổ pháp luật, cơ chế chính sách phát triển HTX.

 

Một mặt, thực hiện có hiệu quả các chính sách hỗ trợ nhằm tăng cường khả năng phát triển của các HTX gắn với xây dựng nông thôn mới, mặt khác, tiếp tục xem xét tháo gỡ khó khăn trong các chính sách về đất đai thông qua thuê đất dài hạn, miễn, giảm tiền thuê đất; về cơ sở hạ tầng có thể thông qua thực hiện xã hội hoá; về tín dụng, khuyến khích các ngân hàng cung cấp các gói vay ưu đãi dành riêng cho HTX với lãi suất thấp, thủ tục được đơn giản hoá. Như vậy các HTX sẽ tháo gỡ được về vốn cũng như vấn đề đưa khoa học công nghệ vào sản xuất, hỗ trợ tiêu thụ cho nông dân. Mặt khác, tăng cường nguồn lực hỗ trợ cho triển khai áp dụng các chính sách khuyến khích áp dụng khoa học công nghệ vào sản xuất và hỗ trợ, kết nối để tiêu thụ sản phẩm đầu ra .

 

Bài, ảnh: Thuý Nga

Gửi bình luận


Mã bảo mật