Giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn vay WB

(TCT Online) - Theo dự toán vốn 2020 của Việt Nam, có 64 dự án, tiểu dự án (thuộc 17 khoản vay) chưa giải ngân; có 34 dự án/tiểu dự án vay WB đề xuất trả lại kế hoạch vốn với tổng vốn lên tới 34,6% dự toán giao. Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị trực tuyến với các bộ, ngành địa phương, và Ngân hàng Thế giới (WB) về  về giải ngân nguồn vốn vay WB năm 2020 diễn ra ngày 28/10.

 

 

Có tới 64 dự án, tiểu dự án chưa giải ngân

 

Theo Bộ Tài chính, Ngân hàng Thế giới (WB) hiện là nhà tài trợ lớn cho Việt Nam, với tổng vốn vay đã cam kết cho 36 chương trình, dự án đang triển khai là 7.369,5 triệu USD. Trong số này có 33 khoản vay đã ký hiệp định, với số vốn vay là 6.589 triệu USD; 3 khoản vay mới đàm phán đã được phía IDA phê duyệt nhưng chưa ký hiệp định, với số vốn vay là 506 triệu USD. Trong danh mục này, 8 khoản vay sẽ kết thúc giải ngân năm 2020, 10 khoản vay sẽ kết thúc giải ngân năm 2021. Vốn vay của WB có đặc điểm là mô hình dự án Ô chiếm tỷ trọng lớn tới 57,5% số khoản vay; thực hiện theo phương thức tài trợ dựa trên kết quả; phương thức giải ngân chủ yếu qua tài khoản đặc biệt, chiếm 80- 90% trị giá. Điều đáng lưu ý, dù Việt Nam đã có đầy đủ các quy định về công tác đền bù, tái định cư, mua sắm, đấu thầu, nhưng tất cả các dự án vẫn buộc phải thực hiện theo chính sách riêng của WB. Mặt khác, do hiệp định vay là điều ước quốc tế, nên mọi cần sửa đổi phải tuân thủ quy định của pháp luật về điều ước quốc tế.

 

Chính vì vậy, đến 15/10 còn có 5/36 khoản vay thuộc danh mục chưa giải ngân do chưa hoàn thành thủ tục đầu tư hoặc chưa ký hợp đồng xây lắp, chiếm 10,6% số vốn cam kết; 17/31 khoản vay còn lại đang giải ngân phải điều chỉnh hiệp định vay. Theo dự toán vốn 2020 của Việt Nam, có 64 dự án, tiểu dự án (thuộc 17 khoản vay) chưa giải ngân; có 34 dự án/tiểu dự án vay WB đề xuất trả lại kế hoạch vốn với tổng vốn lên tới 34,6% dự toán giao.

 

Thời gian qua, với vai trò và trách nhiệm của mình, Bộ Tài chính đã có nhiều nỗ lực nhằm thúc đẩy giải ngân vốn vay, như kiểm soát chi thanh toán, trị giá giải ngân thanh toán bám sát trị giá khối lượng hoàn thành được Kho bạc Nhà nước xác nhận, tỷ lệ xử lý đơn rút vốn tại các thời điểm 31/8/2020 và 30/9/2020 đều đạt bình quân trên 98%; tiếp tục tăng cường quản lý tài khoản đặc biệt nhưng vẫn đảm bảo thanh toán theo nhu cầu giải ngân; số dư nhàn rỗi trên các tài khoản đặc biệt giảm, trong khi số rút vốn nhận nợ tăng, thể hiện số vốn được đưa ra thanh toán (cho khối lượng hoàn thành) tăng. Kết quả,tỷ lệ giải ngân đến nay cao hơn cùng kỳ năm 2019, tuy nhiên so với nguồn trong nước vẫn còn thấp.

 

Bộ Giáo dục và Đào tạo hiện có 4 danh mục dự án sử dụng vốn của WB. Trong năm 2020, Bộ này đã giao trên 3.000 tỷ đồng cho các dự án. Ước đến hết 30/10,  số vốn giải ngân là 1125 tỷ đồng, đạt 30%. Tuy nhiên, trong số này có dự án chỉ giải ngân được chưa tới 2% do đang hoàn thiện các bước chuẩn bị kỹ thuật. Theo đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, so với tổng vốn vay nước ngoài của đơn vị, thì nguồn vốn của WB có tỷ lệ giải ngân thấp hơn, nguyên nhân là do các dự án của Bộ này không có dự án Ô, trong khi phạm vi triển khai toàn quốc; ảnh hưởng của Covid-19… Do vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề nghị nhà tài trợ xem xét thời gian gia hạn dự án vay ít nhất 1,5 năm để hoàn thành giải ngân…

 

 

 

Trong khi đó, hiện, việc giải ngân vốn vay WB tại các địa phương cũng gặp khó khăn. Tỉnh Yên Bái có 5 dự án đang triển khai bằng nguồn vốn vay của WB, với tổng vốn khoảng 547 tỷ đồng. Đến hết 27/10, toàn tỉnh đã giải ngân đạt 40% kế hoạch, ước hết năm 2020 tỷ lệ này là 90%; số vốn cần điều chỉnh là gần 55 tỷ đồng. Nguyên nhân không đạt kế hoạch là do các dự án của WB Theo đại diện UBND tỉnh Yên Bái, các thủ tục liên quan đến quy trình rút vốn theo quy định của nhà tài trợ cũng gây khó khăn.

 

Đề xuất cải tiến nhiều khâu quy trình

 

Tại hội nghị, Bộ Tài chính đã đề xuất một số giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy giải ngân vốn vay WB nói riêng và vốn vay nước ngoài của Chính phủ nói riêng như khẩn trương hoàn thành các thủ tục điều chỉnh dự án; đẩy nhanh việc lập hồ sơ thanh toán gửi Kho bạc Nhà nước để xác nhận khối lượng hoàn thành và thực hiện thanh toán… Về phía WB, Bộ Tài chính đề nghị, ngoài việc cải tiến khâu thiết kế dự án, đàm phán, ký kết hiệp định như loại bỏ phương thức dự án Ô để phù hợp với quy định pháp luật hiện hành của Việt Nam; bám sát quy định của phía Việt Nam để tránh vướng mắc trong khâu thực hiện; thẩm định  kỹ để số vốn cam kết sát với nhu cầu sử dụng, sát với đơn giá, định mức của phía Việt Nam, tránh việc dự án phải trả vốn, hủy vốn, tỷ lệ giải ngân/vốn cam kết thấp; rà soát mô hình giải ngân dựa trên kết quả để có mô hình phù hợp, quản lý vốn vay hiệu quả; nghiên cứu tạo thuận lợi cho phương thức thanh toán trực tiếp; bỏ yêu cầu xây dựng và phê duyệt sổ tay thực hiện trong các dự án để đơn giản hóa thủ tục và tránh xung đột về pháp luật dẫn đến các chủ dự án gặp vướng mắc. Trong khâu thực hiện, đẩy nhanh thời gian phê duyệt các vấn đề cần xin ý kiến, nghiên cứu nâng cao hiệu quả phương thức thanh toán tài khoản đặc biệt và  áp dụng phương thức thanh toán trực tiếp để giảm chi phí vay.

 

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Xuân Hà, vốn vay của WB là một trong những nguồn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng nguồn vay nước ngoài của Việt Nam. Trong 9 tháng qua, số liệu giải ngân vốn đầu tư nước ngoài từ nguồn WB mới đạt gần 700 tiệu USD, nếu so với cùng kỳ 2019 tăng 55%. Đây là con số đáng ghi nhận. Tỷ lệ giải ngân nguồn vay WB vẫn thấp, vì vậy, cần phải đơn giải các thủ tục hành chính để đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Thời gian còn lại chỉ còn hơn 2 tháng, khối lượng thưc hiện còn rất lớn, Bộ Tài chính tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, cơ quan trung ương, địa phương rà soát, góp phần tháo gỡ vướng mắc trong công tác xây dựng dự án, trao đổi với các đối tác phát triển để có các quy định phù hợp và đơn giản hóa trong các hiệp định vay, đẩy nhanh công t ác thực hiện dự án và giải ngân, đảm bảo quản lý an toàn nguồn vốn vay của NSNN.

 

Về phía mình, Giám đốc quốc gia WB tại Việt Nam bà Carolyn Turk khẳng định, tỷ lệ giải ngân trong danh mục các dự án của WB cung cấp cho Việt Nam thấp hơn mong muốn trong năm tài khoá này. Theo tính toán, tỷ lệ giải ngân của danh mục dự án tại Viêt Nam thấp hơn so với những năm trước và thấp hơn mức bình quân của khu vực châu Á Thái Bình Dương và trên toàn thế giới. WB cũng có những quy trình thủ tục riêng liên quan đến quá trình triển khai, giải ngân nguồn vốn vay.

 

Tại hội nghị, bà Carolyn Turk cũng đã làm rõ các nội dung về gia hạn dự án; phân bổ nguồn lực cho các hoạt động có tính chất thường xuyên; quy trình, thủ tục mua sắm, đấu thầu, chấm thầu, phê duyệt gói thầu; giải phóng mặt bằng, tái định cư, thiết kế, đánh giá lập nghiên cứu khả thi... “Trong bất cứ hoàn cảnh nào, khi có 2 hệ thống như vậy thì chắc chắn sẽ nảy sinh vướng mắc, khó khăn làm chậm trễ công tác giải ngân. Do vậy, các bên cần phải nhanh chóng ngồi lại tìm hướng tháo gỡ. Phía WB cũng sẽ nỗ lực hết sức tháo gỡ các vướng mắc để tiến độ càng nhanh càng tốt, tránh kéo dài ảnh hưởng tới việc giải ngân các dự án do WB hỗ trợ”, bà Carolyn Turk nhấn mạnh. Thời gian tới, WB sẽ tiếp tục có các buổi làm việc sâu hơn với các cơ quan chuyên môn để thảo luận kỹ hơn các nội dung và đưa ra giải pháp cụ thể nhằm tháo gỡ khó khăn trong giải ngân nguồn vốn vay này.

 

Bài, ảnh: Thuý Nga

 

Gửi bình luận


Mã bảo mật