Trí tuệ nhân tạo sẽ thay thế người tư vấn thuế

(TCT online) - Thời đại công nghệ 4.0 đánh dấu kỷ nguyên lên ngôi của trí tuệ nhân tạo (gọi tắt là Al). Việc ứng dụng AI trong công tác quản lý nhà nước và xã hội là tất yếu khách quan và đang diễn ra rộng khắp trên thế giới. Tại Đại hội kế toán thuế công châu Á-Thái Bình Dương (AOTCA) lần thứ 17 tổ chức tại Busan - Hàn Quốc tháng 10/2019 vừa qua, vấn đề ứng dụng AI trong quản lý thuế được nhắc tới như một chủ đề chính và nhận được sự quan tâm sâu sắc của các đại biểu tham dự.
 
 
Quản lý thuế và tư vấn thuế là công việc phức tạp, liên quan nhiều đến pháp luật và con người. Các công việc tư vấn thuế cần dựa trên cơ sở từ các số liệu kế toán, tài chính để đưa ra kết quả phân tích, nhận định phục vụ hoạt động kinh doanh, nhằm đảm bảo việc tuân thủ pháp luật thuế với chi phí hợp lý nhất. 
 
Khi công nghệ ngày càng tiến bộ, thì các công cụ hỗ trợ tư vấn thuế càng phát triển. Trước đây, sự ra đời của phần mềm Excel đã giúp công tác kế toán thuế thuận lợi hơn rất nhiều. Sau đó, các phần mềm kế toán đa dụng với nhiều chức năng phân tích chi tiết đã hỗ trợ tư vấn bất cứ dữ liệu nào cần đến. Thậm chí, gần đây đã xuất hiện các phần mềm kê khai thuế tự động, cho phép kế toán viên không cần phải nhập liệu vào máy vi tính, bởi đã có các robot thực hiện, dựa trên ứng dụng AI. Việc áp dụng RPA (Robotic process automation) đã trở nên phổ biến không chỉ trên thế giới, mà ngay cả ở Việt Nam. Đây là phần mềm nhằm tự động hóa những công việc mang tính lặp đi lặp lại, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí nhân công. Từ đó, kế toán viên chỉ cần gửi chứng từ gốc (hóa đơn, chứng từ kế toán) cho AI xử lý trong thời gian cực kỳ nhanh và kết quả đúng như mong muốn của người lập trình. Một số công ty kế toán, đại lý thuế tại TP HCM đang bước đầu áp dụng công nghệ này cho một số công đoạn kê khai thuế của mình.
 
Về bản chất, tư vấn thuế đòi hỏi sự chính xác của dữ liệu và sự tối ưu kết quả phân tích dữ liệu. Trong đó, thời gian thu thập dữ liệu thường chiếm 80% của quá trình tư vấn. Khi áp dụng công nghệ quản lý thuế tập trung, toàn bộ giao dịch được tập hợp trong hệ thống dữ liệu thuế quốc gia, nên thời gian tìm kiếm giảm đi rất nhiều. Điều này cũng tương tự như sự mở rộng kiến thức qua các công cụ tìm kiếm trên hệ thống mạng mở của Google hiện nay. AI là một giải pháp hữu ích cho việc gia tăng tính hiệu quả của hệ thống Big data ngành thuế. Đồng thời, AI cũng là cơ hội để các nhà tư vấn thuế giảm thiểu chi phí của 20% thời gian còn lại, nhờ thời gian phân tích dữ liệu đã giảm chỉ còn tính bằng giây/phút, thay cho bằng ngày/tháng như trước kia. Từ đó, các yêu cầu tư vấn được xử lý một cách nhanh chóng, kịp thời, đáp ứng yêu cầu khách hàng một cách tốt nhất.
 
Như vậy, AI là giải pháp mới về công tác quản lý trong tương lai, đặc biệt là quản lý và tư vấn thuế. Điều này có được bởi vì số liệu thuế gồm sự đa dạng dữ liệu, phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, cả không gian và thời gian. Dữ liệu thuế thể hiện sự liên tục về thời gian, có khả năng so sánh đối chiếu và có giá trị định hướng nền kinh tế. Tuy nhiên, dữ liệu thuế là nguồn tài nguyên hữu hạn, bao gồm cả dữ liệu hiện hữu và các giá trị ẩn dấu, chưa được khai thác hết. Việc sử dụng công nghệ AI sẽ giúp cho cơ quan quản lý và  nhà tư vấn khai thác hết các giá trị của các dữ liệu này, nhờ khả năng tính toán gần như vô tận của AI. Từ đó, đóng góp vào công cuộc hiện đại hóa và chuyển đổi hệ thống thuế một cách minh bạch và hiệu quả.
 
Khi ứng dụng AI, chúng ta sẽ hiểu biết sâu sắc hơn một số vấn đề từ các tệp dữ liệu lớn hơn, góp phần làm cho công tác tư vấn thuế trở nên đơn giản hơn. Từ đó khám phá những hiểu biết sâu sắc hơn để tạo nên những cơ hội tư vấn mới, các vấn đề mới phục vụ cộng đồng người nộp thuế. Tuy nhiên, hành trình AI trong lĩnh vực quản lý thuế hiện nay đang ở những bước đi đầu tiên. Đây không phải là sự thay đổi chỉ qua một đêm, mà là một hành trình sẽ mất nhiều năm, bởi cần có sự thay đổi về nhận thức, công nghệ và pháp luật. Kể cả việc chúng ta có chấp nhận bị AI lấy mất chỗ làm việc hay không? Hoặc có yêu cầu nhà nước đánh thuế TNCN với AI như là một thực thể “người” (mặc dù chỉ là người máy) hay không?... Tất cả các vấn đề này cần có sự chấp nhận thay đổi qua thời gian.
LS Nguyễn Đức Nghĩa - TGĐ Công ty CP TVTM Trí Nguyễn

Gửi bình luận


Mã bảo mật